Agustos ayinin gelmesiyle bildircin avi sezonu basladi.Atma türküde söylendigi gibi ”Geldi Agustos Ayi Nerdesin Ali Dayi…Bildircinlar geçeyi hazirla Atmaca”yi.

Bildircin Avi Nasil Yapilir?

   Bildircin, sülüngiller familyasinin en küçügüdür.Canli agirlik ortalamalari ergin erkeklerde 100-130 gram ergin disilerde ise 120-160 gram arasindadir. Görünüs olarak erkeklerin gögüs tüyleri düz kahve renkli, disilerin ise giri renkli ve siyah beneklidir. Ayrica erkeklerin ve disilerin baslarinda gögüs tüylerinin renginde seritler yer alir.Hizli, alçak ve yakin mesafe uçar. Konarken kanat süzer ve ardindan kanat çirparak iner. Yerli ve göçmen olarak yurdumuzda bulunurlar. Ilkbaharda göçmen olarak gelirler. Yüksek yaylalara, tarlalara, otlaklara yerlesirler.Buralarda yuvalarini yaptiktan sonra,10-13 civarinda yumurtalari olur. Yumurtadan çikan yavrular 40-45 günde eriskin büyüklügüne erisirler ve onlar da yuva yaparlar.Yani anlayacaginiz ülkemizden göç ederken, 2-4 kusak(havalarin durumuna göre degisir) birlikte göç yapar.
  Bildircin avi kolay ve zevklidir.kendinize arkadas olacak bir Çömez yetistiriyorsaniz, bol fisek atilan ve digerleri kadar yorucu olmayan bu av en uygun olanidir. Aniz tarlalari,süpürgelik ve dikenlikler, bahçeler bildircini bulabileceginiz yerlerdir.Gün içinde hava isindiktan sonra kaldirmak zordur. Bütün gününüzü av yapmaya planladiysaniz ve köpeginiz de yoksa, 10.30 - 16.00 saatleri arasinda bir agaç gölgesinde oturup sabah avinin yorgunlugunu muhabbetle ,dinlenerek geçirmenizi tavsiye ederim.

Aranizda Dogu Karadeniz'i gezmeyen yoktur sanirim..Bölge, Türkiye'nin genelinden cografi olarak epeyce farklilik gösterir. Daglari, egimi, toprak görünmemecesine olan yesilligi, azgin denizi, iklimi, bol yagisi. Farliliklari daha da sayabiliriz.
Tüm bunlarin yaninda insanlari da farklidir. Insanlarinin yasam biçimleri, dünyaya bakislari da farklidir. Dünyada belki bir daha benzeri olmayan bir biçimde, kendi kendisiyle alay edebilen, kendisiyle ilgili espriler üretebilen ve bunlara yine kendisi gülebilen insanlarin yasadigi alanlardir buralari.
Tüm bunlarin disinda bölgenin özellikle de en dogusuna dogru gidildikçe bir baska farlilik daha gözlenir. Kiyi seridi boyunca dizilen Pazar, Ardesen, Findikli, Arhavi, Hopa, Kemalpasa gibi ilçelerde çok yogun olarak, Rize il merkezi ve Çayeli ilçesinde de az olarak bir avcilik türü yapilir. Bu, "atmacacilik" adi verilen ve basindan sonuna dek doganin içinde geçen bir avcilik türüdür.
Atmacanin ya da yerel adiyla "sifteri" nin avinin öyküsünü anlatacagim size. Bunu okurken ekolojik dengenin nasil olustuguna, ekolojik zincir de denilen ekosistemin nasil isledigine tanik olacaksiniz.
Atmaca avinin iki nedeni vardir. Bunlardan birincisi bu is yalnizca yaz aylarinda (çünkü diger dönemler yumurtlama ve yavrularini büyütme zamanlaridir) ve tümüyle daglarda, doganin içinde yapilabildigindan; dogayla basbasa kalmak isteyenler için ideal bir ortam olusturmasidir. Tatil günlerini bu zamanlara ayarlayan yöre insanlari, günlerinin çogunu bazan da tümünü daglarda geçirirler.
Atmacaligin bir diger amaci da bildircin yakalamaktir. Ama is bildircin yakalama zamanina gelinceye degin çok uzun asamalardan geçilir.
Ilk is misir ekimi yapmaktir. Temmuz aylarinda misir ekimi yapilir. Çekirge en çok da bu misir koçanlarinin arasinda bulunur. Bunlari yakalamak son derece kolaydir. Çekirge yakalanir, belinin ortasindan bir iple baglanir. "Ragi" denilen küçük ve özel bir kafesin içine konulur. Kafesin disi, tümüyle inek kuyrugundaki killardan yapilmis tuzaklarla doludur. Çekirge kafesin içinde belinden iplige bagli olarak ve havada asili olarak tutulur. Böylece açik bir alana birakilir. Çok geçmeden bir atmaca kusu (cicegen) çekirgeyi yemek için ragiye konar. Konmasiyla birlikte de yakalanmis olur. Burda çekirgenin yerini "gvapa" ( diger adi "lakoti" ) da alabilir. Bu, büyükçe bir böcek türüdür ve topragi eseleyerek gezer, topraktan beslenir. Özellikle de yumusak topraklari sever. Bu yumusak topraklarin içinde nerelerde daha çok yasadigini yöre insanlari bilir. Bunlar yakalanir, belinden ipe baglanir ve raginin içine asilir. Ayaklari topraga henüz degecek biçimde bir iplige baglidir. Sürekli topragin içine girmek için çabalar. Onun bu çabalari, atmaca kusu 'nun dikkatinden kaçmaz. Sonunda onu avlamak için raginin üstüne konar, ancak kendisi yakalanir.
Artik elimizde ikinci gereç de tamamdir. Sira atmaca kusunu egitmekte ve onunla da atmaca yakalamaktir.
Atmaca kusunun önce egitimi gerekmektedir. Kusun 1.5 m. uzunlugunda tümüyle düz bir çubuk üstünde sürekli olarak oturmasi gerekmektedir. Çevresinden korkmamasi için de gözkapaklarinin üstü özel bir maddeyle kapatilir. Böylece kusun yalnizca asagilari görmesi saglanir.
Bu olay her zaman için yapilmaz. Yalnizca atmaca avina çikildigi zaman uygulanir. Kusun tüm zamanlari çubugun üstünde geçer. Zaten kendisi de kuru agaç dallarinda yasamayi sevdiginden sorun da olmaz. Burada yemlenir. Yemlenme dediysem de, et verilir. Çünkü bu kus, etoburdur. Onu beslemek için baska serçe türleri öldürülür ve atmaca kusunun çubuguna, temizlendikten sonra baglanir. Kus buradan beslenir.
Sira gelir bu kus araciligiyla atmaca yakalamaya. Yalniz, bunun için baska gereçlere de gereksinim vardir. Atmaca daglarda, sirt boylarindan geçer. Yere son derece yakin olarak uçar. Avini kilometrelerce uzaktan görür. Son derece hizli olarak avina yaklasir ve saldirir.
Bu asamada insanin ortada gözükmemesi gerekmektedir. Bunun için de sirt boyunca bir yerde, tümüyle dogal görünüslü bir yer yapilir. "Tente" denilen bu yerin içinde insan vardir. Buradan atmaca gözetlenir.
Atmaca her yilin Agustos ve Eylül aylarinda Gürcistan tarafindan Karadeniz kiyisi boyunca batiya dogru hareket eder. Bu göç yönü ve tarihi hiç degismez. Iste tentelerin gözetleme yerleri, doguya dogru olarak dönüktür ve atmacanin yolunu gözler. Yine atmacanin gelis yönüne göre, genellikle 2x3 m. ya da daha farkli boyutlarda ag gerilir.
Avcilar atmacayi havada uçarken, ne kadar uzakta olursa olsun tanirlar. Diger onca kusun arasinda olmasi, onlara benzemesi ve uzaklik onlar için hiç farketmez. Uzaktan atmacanin görülmesi durumunda, gözlerinin üstü kapali olan atmaca kusu çubugun üstünde olarak tenteden disariya çikarilir. En ileride atmaca, sonra ag ve onun arkasinda da atmaca kusu vardir.
Kus çubugun üstünden kaçirilir. Kaçirilir dediysem bir karis kadar. Ayaklarindan bir iplikle çubuga baglidir. Sagini solunu da göremediginden yalnizca altindaki çubugu görebilir. Ve çubuga konmak ister. Bunu da yapamaz çünkü, çubugu tutan insan eli, çubugu sürekli oynatmaktadir. Burada insanin amaci, kusun sürekli olarak uçmasini ve atmacanin da bu uçusu görmesini saglamaktir.
Gerçekten de atmaca uzaklik ne kadar olursa olsun, avinin harekelerini görür ve kilometrelerce öteden avina saldirmak için hizlanir. Göremedigi ya da belki de görüp de önemsemedigi bir sey vardir, o da kendisiyle kusun arasinda gerili olan ag. Hizla kusa saldiran atmaca, gelir ve aga takilir. Bu gelis öylesine hizlidir ki, bazi avcilar çok dikkatli olmalarina karsin, atmaca kuslarini atmacaya yem etmekten kurtaramazlar. Bazan da atmaca agi iyice farkeder ve agin arkasindan dolasarak kusa saldirir. Tüm bu olaylar bir kaç saniye içinde oldugundan avci kusunu kurtaracak zamani bile bulamaz.
Sonunda atmaca da yakalanmis olur. Avci önce bir sevinç narasi atar. Bu yalnizca yöreye özgü olan özel bir haykiris türüdür. Ardindan eger belinde silahi varsa -ki hemen hemen hepsinde vardir- ve yakaladigi atmaca da iyi bir atmacaysa havaya ates eder. Böylece herkese zaferini iletmis olur. Bu zafer her avci için her gün bir kaç kere olabilir. Yakalan atmaca iyi bir türden degilse hemen serbest birakilir. Iyiyse bir mendile özel bir biçimde baglanir ve merkezi tenteye getirilir. Buralar bir kaç avcinin birlikte kaldigi merkezi yerlerdir. Buralar da ormanin içinde agaçlardan yapilmis, yanlari ve üstü egreti otlariyla kapatilmis, tümüyle dogal olan barinaklardir. Tabii ki içinde ve çevresinde en çok da, avlanan atmacalar bulunur.
Bütün bunlardan sonra isin belki de en zevkli yani olan, vahsi bir atmacanin evcillestirilmesi gelir. Buradaki evcillestirme hiçbir zaman sözcügün gerçek anlamiyla evcillestirme olmaz. Burada anlatilmak istenen atmacanin sahibinden korkmamasidir en fazla. Atmaca öylesine vahsi bir canlidir ki, hiç bir zaman, hiç bir kosulda evcillesmez.
Yukarida söyledigim anlamda evcillestirmek için önce baglanmasi gerekir. Bu is, ayaklarina özel ipler baglanmakla olmaz. Çünkü o zaman uçusa geçtiginde ayaklari çikar. Bunu önlemek için belbagi denilen ve kanatla boynundan geçen özel bir bag kullanilir. Ayrica ayaklarindan da özel bir dengeyle buraya baska bir bag getirilir. Sonuçta kendisine zarar verilmeksizin kusun kaçmasi engellenmis olur.



O belgesellerden ya da filmlerden izlediginiz gibi atmacanin kola tünemesi saglanir. Bu asamada kolun çok iyi korunmasi gerekmektedir. Çünkü en küçügü 1.5 cm. olan pençelerinin deriye geçmesi durumunda, deriyi kurtarmanin yolu yoktur. Pençeler deriyi delik desik eder. Korkar, aci duyarsaniz ya da bunu belli ederseniz, atmaca daha fazla ürker ve daha fazla pençesini batirir. Bu nedenle aciya dayanarak derinizi kendiliginden birakmasini beklemekten baska seçeneginiz yoktur.
Atmaca baslangiçta hep kaçmak ister, siz onun alir kolunuzun üstüne oturtursunuz. Yine kaçar. Ancak zamanla kaçamayacagini anlar ve durumu kabullenir.
Sira onu doyurmaya gelmistir. En çok sevdigi yiyecek de pismis yumurtanin sarisidir. Doyurmayi siz kendi ellerinizle yaparsiniz. Ters bir hareketiniz, yumurta yerine parmaklarinizi gagalamasina neden olabilir. Onu beslemeniz, size biraz daha yakinlastirir.
Bunlarin disinda yazida anlatilamayacak baska türden egitimler de yapilir. Bir kaç gün içinde atmaca, yine vahsidir ama en azindan sahibinden korkmamakta ve ani hareket etmedikçe ondan kaçmamaktadir.
Dogada atmacaya benzer birçok kus türü vardir. Atmacanin özelligi gözlerinin içinin tam anlamiyla sapsari olmasidir. Ayrica, erkegi disisinden daha küçüktür. Bu nedenle yalnizca disisi yakalanir. Digerleri ya hiç yakalanmaz ya da hemen serbest birakilir.
Atmaca yalnizca yumurtayla doyurulmaz kuskusuz. Kendisinden küçük her tür kusu yer. Bu yeni ölmüs ya da canli olabilir. Bazan avcilar baska bir biçimde yakaladiklari bir kusu atmacanin önüne atarlar. Iste gerçek anlamda doganin acimasizligini ve vahsetini orada görürsünüz. Atmaca avini öylesine zevkle, hizla parçalar ve öldürür ki, gözlerinize inanamazsiniz. Çogunlukla "keske görmeseydim" der insan.
Atmaca böylece yakalandiktan ve egitildikten sonra sira onunla bildircin avlamaya gelmistir.
Bildircinlar Karadeniz'in kuzeyinden gelirler. Denizi astigi için yorgundurlar ve ilk kara parçasina konarlar. Özellikle yagmurlu ve gök gürültülü havalarda denizin önündeki ilk toprak parçasina bile konarlar. Bu gelisleri çogunlukla gece olur. Yagmurun geçmesine dek konduklari yerde kalirlar ve hiç hareket etmezler. Bildircinlari avlamanin bir çok yolu vardir. Atmacayla avlamak bunlardan yalnizca biridir. Günün çok erken saatlerinde avcilar kollarinda son bir gündür aç biraktiklari atmacalari (aç olmazsa saldirmaz), ellerinde uzun çubuklariyla dolasirlar. Çubuklarla çimlerin üzerinde gezerler. Eger orda bildircin varsa korkar ve hemen havalanir. Havalanmasiyla birlikte atmaca da arkasindan uçurulur. Çok az da olsa istisnalari olmakla birlikte, atmaca bildircini mutlaka yakalar ve ilk gördügü dala ayaklarinda bildircin olarak konar. Avciya düsen is, parçalamadan gitmek ve ayaklarindan bildircini almaktir.
Bu is bazan saatlerce sürebilir. Çünkü atmaca ne avini vermeye niyetlidir, ne de öyle kolayca yakalanacak yerlere konmaya. Ayaklarina bagli olan kisacik iple yakalanabilir ancak. Tam yanina yaklasirsiniz, uçar. Bir uçmasiyla birlikte yüzlerce metre uzaga gidebilir. Siz de arkasindan.
Tüm bu is avciliktan çok, dogayla yasamanin bir yoludur Dogu Karadeniz'de. Her avcinin sonuçta yalnizca bir atmacasi olur öve onu ertesi yila kadar saklar. Bunlara "tüylek" denir. Isine yaramayanlari ve fazla yakaladigini saliverir. Avcilarin en dikkat ettikleri sey, neslin tükenmemesidir. Bir avcinin bir yilda yalnizca bir adet yakaladigini ve atmaca avinin gerçekten zor kosullarda ve ortamlarda yapilmasi nedeniyle herkes tarafindan yapilmadigini gözönüne alinsaniz, bu korumanin boyutlarini da anlayabilirsiniz. Bu nedenle bölgede belki de yüzyillardir bu av yapilmasina karsin, neslin tükenmesi söz konusu olmamistir.
Bir diger konu atmacanin örnegin yumurtadan çiktiktan sonra, ya da yavruyken yakalanmamasidir. Çünkü bu is, atmaca avciliginin ahlakinda yoktur. Bu avciliktaki amaci oranlarsak, bildircin yakalamak çok küçük bir oranda kalir dogrusu.
Amaç çogunlukla dogada, dagda yasamaktir. Amaç, o ortamda bulunmaktir. Gündüzleri av pesinde olmaktir. Geceleri hep birlikte içki içmek, türküler söylemek, horon oynamak, eglenmektir. Bu nedenle avladigi atmacayi yasadigi kente götüremeyecek olan insanlar, kente dönüslerinde kusu saliverirler. Çünkü yasadiklari günlerdir onlar için önemli olan.
Atmaca avciligi yapildigi günler boyunca daglarda yasanir. Tentelerde elektrik bulunmaz. Televizyon bulunmaz. Hiçbir makine yoktur. En büyük teknoloji ürünü küçük radyolar ve dürbünlerdir. Bunun disinda her sey dogaldir ve dogal ortamda geçer. Kirlilik, gürültü, gazete, dert, tasa, yoktur. Musluk yoktur. Su, dogal kaynaklardan karsilanir. Tüm yiyecekler dogal ortamlardan elde edilir.
Atmaca kültürü yöre insanlari için çok önemlidir. Atmacanin yalnizca disisi yakalanir demistim. Bunun da degisik türleri vardir. Renklerine göre ayrilan bu türlerin de iyisi kötüsü vardir. Bu renk ayrimi çogunlukla boynundaki tüylerin renklerine göre yapilir. Disaridan bakan biri, hiç bir renk ayrimi göremez. Oysa oradaki bir tüyün hafif bir renk farkliligi, atmacanin niteligini de belirler.
Atmacanin niteligi öylesine önemlidir ki, genç ya da yasli insan farketmez, iyi bir atmacayi kolunda oturtup dolasmak, bir onur kaynagidir. Bu amaçla yörede yapilan senliklerde mutlaka atmaca yarismalari yapilir. Görüntüsü en iyi olar atmacaya ödüller verilir. Iyi atmaca gururla dolastirilir. Ömrünün herhangi bir döneminde atmacacilik yapmamis olmak, eksiklik sayilir.
Bu satirlari okuyan çogu kisi isi abarttigimi sanabilir ama, sunu da eklemek istiyorum. Sahibinin atmacasina öylesine bir bagililigi vardir ki, atmaca hastalandiginda çogunlukla sahibi de bundan etkilenir. Mutsuz, sinirli olur. Atmacanin iyilesmesi için her seyi yapar. Atmacasiyla o, bütünlesir. Asla atmacasini öldürmez. Günü geldiginde saliverir.
Isin dogada yasama yanini bir yana birakirsak; bildircin yakalamak için atmaca, atmaca için atmaca kusu ve dogada yasam, atmaca kusu için çekirge, çekirge için misir ekimi. Iste ekosistem. Zincir nasil da birbirine bagli. Aradan birini kopardiginizda tüm dengeler bozuluyor.

Atmacanin Tanimi
Ilmi adi accipiter nisus dur. Atmacanin disisi daha büyük, erkegi ise (mamulici) daha küçüktür. Atmacanin lazca adi (sifteri) dir. Agirligi 180-300 g. arasindadir. En makbul rengi ispir (beyaz) olup 20 rengi vardir. Göçmen bir kus olup 11 yil kadar yasayabilir.

Atmacaciligin Serüveni
Öncelikle atmaca yakalamak için türkçesi danaburnu olan böcek (gvapa) yakalanir. Bu "ragi" denilen, telli kafes biçimindeki tuzaga iple asilir. Sonra bu tuzakla türkçesi çekirgekusu olan (g'aço) yakalanir. Bu kus etçil bir kus olup gözleri deri ile yarim kapatilarak düzgün bir çubugun üzerinde sürekli oturtarak çirpinma egitimi (ojarfalu) verilir. Daha sonra avcilar yüksek tepelerde "çerpe" adi verilen saklanma yerlerinde aglarini (mosa) asarlar. Sonra atmacayi uzaktan görünce çekirge kusunun (gaçoyu) çubukta oynatirlar. Atmaca bu kusun üzerine pike yapar ve aga düserek yakalanir.

Sonra bu atmacaya bel bagi, zil ve yedek ip (çagçir) takilarak bildircin tutmasi için egitilir. Yillarca evde beslenerek renkleri koyulasinca (tüyleg) adini alir. Yumurta sarisi, et ve kusla beslenir.

Yöremizin en eski geleneklerinden olup son zamanlarda dogayi ve vahsi hayati korumak maksadiyla avlanmasi bazi prensiplere baglanmistir.

Bölge insaninin atmacaya olan asiri bagimliligi ve yürekten vurgun olmasindan dolayi da birçok türkülere ve manilere konu olmustur. Bunlardan bazilari bölge insaninin gerçek duygularini yansitirken bazilari da bölge insanini hiç tanimayan, buradaki insanlarin atmacayi nasil sevdiklerini bilmeden onu öldürüp yediklerini ima etmektedir. Oysa atmacayi yemek söyle dursun atmacayi öldürenler bile lanetlenerek toplum disina itilir. Atmacalari öldügünde insanlarin günlerce agladiklari sikça anlatilmaktadir.
Bölge insanini böylesine etkileyen bu sevginin nedeni pek anlasilir gibi degildir. Bu isle mesgul olanlarin ne tuttuklari atmaca nede avladiklari bildircin harcadiklari eforun ve ettikleri masrafin karsiligidir. Ama nedendir bilinmez Agustos ayi geldiginde insanlar çalistiklari fabrikalardan ücretsiz izne ayrilarak yari aç yari tok daglarda bu kusun pesinde gezerler. Bir kültürün, bir gelenegin yasatilmasi çok güzeldir. Fakat bu kültürü yasatirken baska bir canlinin hayatini ve neslini tehlikeye düsürmek insan yüregi tasiyanlarin hos görebilecegi bir sey degildir.
Atmaca küçük yirtici kuslar gurubundan bir göçmen bir kustur. Kertenkele, yilan, kurbaga, fare ve küçük kuslari avlayarak beslenir. Yeryüzünde avini ondan daha ustaca yakalayabilen bir yaratik daha yoktur. Avini yakalarken gösterdigi üstün performans ve atikligi görmeden tahmin yürütmek mümkün degildir.
Bir ok gibi firlar ani bir hareketle avini pençeleriyle yakalar. Agirligi 180-300 gram civarindadir. Ilim dilinde adi Accipiter Nisus'tur. Erkegi disisinden küçüktür. Avda genellikle daha güçlü ve dayanikli oldugu için disi atmacalar kullanilir.
Atmacanin erkegine "Mamulitsa", bir yasindan büyük olanlara da "Tüylek" denir. Avcilik için, insana alismalari ve egitilmeleri daha kolay oldugundan tutulduklari senenin yavrulari yani bir yasini doldurmamis olanlar genellikle tercih edilmektedir. Iyi huylu atmacalar saklanip bir sonraki sezonda avda kullanildigi gibi, ender olsa da dogada kalmis bir yasindan büyük atmacalarla da (Hava Tüylegi) avcilik yapilmaktadir.
Atmaca, Avrupa, Asya ve Afrika'nin ormanlik bölgelerinde yasar. Agustos ayindan baslamak üzere Ekim ayinin sonuna kadar kuzeyden güneye ve kisi güneyde geçirdikten sonra da Nisan Haziran aylarinda da güneyden kuzeye göç etmektedir.
Ülkemizde Atmacacilik olarak bilinen atmaca ile avcilik; Rize'nin Çayeli, Pazar, Ardesen, Findikli ve Artvin'in Arhavi, Hopa, Kemalpasa ilçelerinde yapilmaktadir. Bu yerlesim yerlerine mensup olup ta batiya göç edenler bulunduklari yerlerde uygun ortam bulduklari; Istanbul, Kocaeli, Sinop, Samsun gibi yerlerde de bu ata sporu yapilmaktadir.
Atmacacilik birbirini izleyen bir avlar zinciridir. Nihai hedefi yirtici bir kus olan atmacanin içgüdüsel egilimlerinden faydalanarak bildircin avlama yöntemini içerir.
Atmacaciligin ilk asamasi, çekirge (Mkholi) veya danaburnu (Gvapha) yakalamakla baslar. Daha sonra sirasiyla; Gvapha ile Cicegeni/öaço, Cicegeni ile Atmaca (Siftheri), Atmaca ile Bildircin (Orthiçhi) yakalamayla bu avcilik son bulur.
Karalar, Kizillar ve Sarilar
a) Karalar:Bu tür dogada mevcut olan atmacalarin %45-50 sini olusturur. Amaca uygun olani kiymetli ise de huysuz ve avina gitmeyenine de sikça rastlanilmaktadir.
Kara, Karanin ufagi, Karanin büyügü, Kara kizil, Mçhita kara, Boz kara, Açik kara, Kel boz kara Beyaz Karanin büyügü, Kara kizil, Mçhita kara, Boz kara, Açik kara, Kel boz kara Beyaz açik kara, Karanin ispiri diye çesitleri vardir.

b) Kizillar: Dogada mevcut atmacalarin %3540 ini olusturur. Iyi avci olduklari bilinmektedir. Kizil, Kizilin ufagi, Kizilin büyügü, Boz kizil, Çam kizil, Mçhita kizil, Kçe kizil, Yanmis çam kizil, Uça çam kizil, Beyaz çam kizil, Beyaz boz kizil, Xasi mçhita kizil, Yanmis çam kizili, Kizil ispiri diye çesitleri vardir.
c) Sarilar: Dogadaki atmacalarin % 10-20 sini olustururlar.
Atmacalarin en asil olanlari bu türdendir. Avcilar arasinda Sari ve Ispiri Atmacalarin piri
olarak kabul edilmektedir. Sari, Sarinin ufagi, Sarinin büyügü, Ipek sari, Sari çam kizil, sariboz kizil, Açik sari, Yanmis sari, Beyaz açik sari, Sari ispiri diye çesitleri vardir.

Aranızda Doğu Karadeniz'i gezmeyen yoktur sanırım..Bölge, Türkiye'nin genelinden coğrafi olarak epeyce farklılık gösterir. Dağları, eğimi, toprak görünmemecesine olan yeşilliği, azgın denizi, iklimi, bol yağışı. Farlılıkları daha da sayabiliriz.
Tüm bunların yanında insanları da farklıdır. İnsanlarının yaşam biçimleri, dünyaya bakışları da farklıdır. Dünyada belki bir daha benzeri olmayan bir biçimde, kendi kendisiyle alay edebilen, kendisiyle ilgili espriler üretebilen ve bunlara yine kendisi gülebilen insanların yaşadığı alanlardır buraları.
Tüm bunların dışında bölgenin özellikle de en doğusuna doğru gidildikçe bir başka farlılık daha gözlenir. Kıyı şeridi boyunca dizilen Pazar, Ardeşen, Fındıklı, Arhavi, Hopa, Kemalpaşa gibi ilçelerde çok yoğun olarak, Rize il merkezi ve Çayeli ilçesinde de az olarak bir avcılık türü yapılır. Bu, "atmacacılık" adı verilen ve başından sonuna dek doğanın içinde geçen bir avcılık türüdür.
Atmacanın ya da yerel adıyla "sifteri" nin avının öyküsünü anlatacağım size. Bunu okurken ekolojik dengenin nasıl oluştuğuna, ekolojik zincir de denilen ekosistemin nasıl işlediğine tanık olacaksınız.
Atmaca avının iki nedeni vardır. Bunlardan birincisi bu iş yalnızca yaz aylarında (çünkü diğer dönemler yumurtlama ve yavrularını büyütme zamanlarıdır) ve tümüyle dağlarda, doğanın içinde yapılabildiğindan; doğayla başbaşa kalmak isteyenler için ideal bir ortam oluşturmasıdır. Tatil günlerini bu zamanlara ayarlayan yöre insanları, günlerinin çoğunu bazan da tümünü dağlarda geçirirler.
Atmacalığın bir diğer amacı da bıldırcın yakalamaktır. Ama iş bıldırcın yakalama zamanına gelinceye değin çok uzun aşamalardan geçilir.
İlk iş mısır ekimi yapmaktır. Temmuz aylarında mısır ekimi yapılır. Çekirge en çok da bu mısır koçanlarının arasında bulunur. Bunları yakalamak son derece kolaydır. Çekirge yakalanır, belinin ortasından bir iple bağlanır. "Ragi" denilen küçük ve özel bir kafesin içine konulur. Kafesin dışı, tümüyle inek kuyruğundaki kıllardan yapılmış tuzaklarla doludur. Çekirge kafesin içinde belinden ipliğe bağlı olarak ve havada asılı olarak tutulur. Böylece açık bir alana bırakılır. Çok geçmeden bir atmaca kuşu (ciceğen) çekirgeyi yemek için ragiye konar. Konmasıyla birlikte de yakalanmış olur. Burda çekirgenin yerini "ğvapa" ( diğer adı "lakoti" ) da alabilir. Bu, büyükçe bir böcek türüdür ve toprağı eşeleyerek gezer, topraktan beslenir. Özellikle de yumuşak toprakları sever. Bu yumuşak toprakların içinde nerelerde daha çok yaşadığını yöre insanları bilir. Bunlar yakalanır, belinden ipe bağlanır ve raginin içine asılır. Ayakları toprağa henüz değecek biçimde bir ipliğe bağlıdır. Sürekli toprağın içine girmek için çabalar. Onun bu çabaları, atmaca kuşu 'nun dikkatinden kaçmaz. Sonunda onu avlamak için raginin üstüne konar, ancak kendisi yakalanır.
Artık elimizde ikinci gereç de tamamdır. Sıra atmaca kuşunu eğitmekte ve onunla da atmaca yakalamaktır.
Atmaca kuşunun önce eğitimi gerekmektedir. Kuşun 1.5 m. uzunluğunda tümüyle düz bir çubuk üstünde sürekli olarak oturması gerekmektedir. Çevresinden korkmaması için de gözkapaklarının üstü özel bir maddeyle kapatılır. Böylece kuşun yalnızca aşağıları görmesi sağlanır.
Bu olay her zaman için yapılmaz. Yalnızca atmaca avına çıkıldığı zaman uygulanır. Kuşun tüm zamanları çubuğun üstünde geçer. Zaten kendisi de kuru ağaç dallarında yaşamayı sevdiğinden sorun da olmaz. Burada yemlenir. Yemlenme dediysem de, et verilir. Çünkü bu kuş, etoburdur. Onu beslemek için başka serçe türleri öldürülür ve atmaca kuşunun çubuğuna, temizlendikten sonra bağlanır. Kuş buradan beslenir.
Sıra gelir bu kuş aracılığıyla atmaca yakalamaya. Yalnız, bunun için başka gereçlere de gereksinim vardır. Atmaca dağlarda, sırt boylarından geçer. Yere son derece yakın olarak uçar. Avını kilometrelerce uzaktan görür. Son derece hızlı olarak avına yaklaşır ve saldırır.
Bu aşamada insanın ortada gözükmemesi gerekmektedir. Bunun için de sırt boyunca bir yerde, tümüyle doğal görünüşlü bir yer yapılır. "Tente" denilen bu yerin içinde insan vardır. Buradan atmaca gözetlenir.
Atmaca her yılın Ağustos ve Eylül aylarında Gürcistan tarafından Karadeniz kıyısı boyunca batıya doğru hareket eder. Bu göç yönü ve tarihi hiç değişmez. İşte tentelerin gözetleme yerleri, doğuya doğru olarak dönüktür ve atmacanın yolunu gözler. Yine atmacanın geliş yönüne göre, genellikle 2x3 m. ya da daha farklı boyutlarda ağ gerilir.
Avcılar atmacayı havada uçarken, ne kadar uzakta olursa olsun tanırlar. Diğer onca kuşun arasında olması, onlara benzemesi ve uzaklık onlar için hiç farketmez. Uzaktan atmacanın görülmesi durumunda, gözlerinin üstü kapalı olan atmaca kuşu çubuğun üstünde olarak tenteden dışarıya çıkarılır. En ileride atmaca, sonra ağ ve onun arkasında da atmaca kuşu vardır.
Kuş çubuğun üstünden kaçırılır. Kaçırılır dediysem bir karış kadar. Ayaklarından bir iplikle çubuğa bağlıdır. Sağını solunu da göremediğinden yalnızca altındaki çubuğu görebilir. Ve çubuğa konmak ister. Bunu da yapamaz çünkü, çubuğu tutan insan eli, çubuğu sürekli oynatmaktadır. Burada insanın amacı, kuşun sürekli olarak uçmasını ve atmacanın da bu uçuşu görmesini sağlamaktır.
Gerçekten de atmaca uzaklık ne kadar olursa olsun, avının harekelerini görür ve kilometrelerce öteden avına saldırmak için hızlanır. Göremediği ya da belki de görüp de önemsemediği bir şey vardır, o da kendisiyle kuşun arasında gerili olan ağ. Hızla kuşa saldıran atmaca, gelir ve ağa takılır. Bu geliş öylesine hızlıdır ki, bazı avcılar çok dikkatli olmalarına karşın, atmaca kuşlarını atmacaya yem etmekten kurtaramazlar. Bazen da atmaca ağı iyice farkeder ve ağın arkasından dolaşarak kuşa saldırır. Tüm bu olaylar bir kaç saniye içinde olduğundan avcı kuşunu kurtaracak zamanı bile bulamaz.
Sonunda atmaca da yakalanmış olur. Avcı önce bir sevinç narası atar. Bu yalnızca yöreye özgü olan özel bir haykırış türüdür. Ardından eğer belinde silahı varsa -ki hemen hemen hepsinde vardır- ve yakaladığı atmaca da iyi bir atmacaysa havaya ateş eder. Böylece herkese zaferini iletmiş olur. Bu zafer her avcı için her gün bir kaç kere olabilir. Yakalan atmaca iyi bir türden değilse hemen serbest bırakılır. İyiyse bir mendile özel bir biçimde bağlanır ve merkezi tenteye getirilir. Buralar bir kaç avcının birlikte kaldığı merkezi yerlerdir. Buralar da ormanın içinde ağaçlardan yapılmış, yanları ve üstü eğreti otlarıyla kapatılmış, tümüyle doğal olan barınaklardır. Tabii ki içinde ve çevresinde en çok da, avlanan atmacalar bulunur.
Bütün bunlardan sonra işin belki de en zevkli yanı olan, vahşi bir atmacanın evcilleştirilmesi gelir. Buradaki evcilleştirme hiçbir zaman sözcüğün gerçek anlamıyla evcilleştirme olmaz. Burada anlatılmak istenen atmacanın sahibinden korkmamasıdır en fazla. Atmaca öylesine vahşi bir canlıdır ki, hiç bir zaman, hiç bir koşulda evcilleşmez.
Yukarıda söylediğim anlamda evcilleştirmek için önce bağlanması gerekir. Bu iş, ayaklarına özel ipler bağlanmakla olmaz. Çünkü o zaman uçuşa geçtiğinde ayakları çıkar. Bunu önlemek için belbağı denilen ve kanatla boynundan geçen özel bir bağ kullanılır. Ayrıca ayaklarından da özel bir dengeyle buraya başka bir bağ getirilir. Sonuçta kendisine zarar verilmeksizin kuşun kaçması engellenmiş olur.

O belgesellerden ya da filmlerden izlediğiniz gibi atmacanın kola tünemesi sağlanır. Bu aşamada kolun çok iyi korunması gerekmektedir. Çünkü en küçüğü 1.5 cm. olan pençelerinin deriye geçmesi durumunda, deriyi kurtarmanın yolu yoktur. Pençeler deriyi delik deşik eder. Korkar, acı duyarsanız ya da bunu belli ederseniz, atmaca daha fazla ürker ve daha fazla pençesini batırır. Bu nedenle acıya dayanarak derinizi kendiliğinden bırakmasını beklemekten başka seçeneğiniz yoktur.
Atmaca başlangıçta hep kaçmak ister, siz onun alır kolunuzun üstüne oturtursunuz. Yine kaçar. Ancak zamanla kaçamayacağını anlar ve durumu kabullenir.
Sıra onu doyurmaya gelmiştir. En çok sevdiği yiyecek de pişmiş yumurtanın sarısıdır. Doyurmayı siz kendi ellerinizle yaparsınız. Ters bir hareketiniz, yumurta yerine parmaklarınızı gagalamasına neden olabilir. Onu beslemeniz, size biraz daha yakınlaştırır.
Bunların dışında yazıda anlatılamayacak başka türden eğitimler de yapılır. Bir kaç gün içinde atmaca, yine vahşidir ama en azından sahibinden korkmamakta ve ani hareket etmedikçe ondan kaçmamaktadır.
Doğada atmacaya benzer birçok kuş türü vardır. Atmacanın özelliği gözlerinin içinin tam anlamıyla sapsarı olmasıdır. Ayrıca, erkeği dişisinden daha küçüktür. Bu nedenle yalnızca dişisi yakalanır. Diğerleri ya hiç yakalanmaz ya da hemen serbest bırakılır.
Atmaca yalnızca yumurtayla doyurulmaz kuşkusuz. Kendisinden küçük her tür kuşu yer. Bu yeni ölmüş ya da canlı olabilir. Bazan avcılar başka bir biçimde yakaladıkları bir kuşu atmacanın önüne atarlar. İşte gerçek anlamda doğanın acımasızlığını ve vahşetini orada görürsünüz. Atmaca avını öylesine zevkle, hızla parçalar ve öldürür ki, gözlerinize inanamazsınız. Çoğunlukla "keşke görmeseydim" der insan.
Atmaca böylece yakalandıktan ve eğitildikten sonra sıra onunla bıldırcın avlamaya gelmiştir.
Bıldırcınlar Karadeniz'in kuzeyinden gelirler. Denizi aştığı için yorgundurlar ve ilk kara parçasına konarlar. Özellikle yağmurlu ve gök gürültülü havalarda denizin önündeki ilk toprak parçasına bile konarlar. Bu gelişleri çoğunlukla gece olur. Yağmurun geçmesine dek kondukları yerde kalırlar ve hiç hareket etmezler. Bıldırcınları avlamanın bir çok yolu vardır. Atmacayla avlamak bunlardan yalnızca biridir. Günün çok erken saatlerinde avcılar kollarında son bir gündür aç bıraktıkları atmacaları (aç olmazsa saldırmaz), ellerinde uzun çubuklarıyla dolaşırlar. Çubuklarla çimlerin üzerinde gezerler. Eğer orda bıldırcın varsa korkar ve hemen havalanır. Havalanmasıyla birlikte atmaca da arkasından uçurulur. Çok az da olsa istisnaları olmakla birlikte, atmaca bıldırcını mutlaka yakalar ve ilk gördüğü dala ayaklarında bıldırcın olarak konar. Avcıya düşen iş, parçalamadan gitmek ve ayaklarından bıldırcını almaktır.
Bu iş bazan saatlerce sürebilir. Çünkü atmaca ne avını vermeye niyetlidir, ne de öyle kolayca yakalanacak yerlere konmaya. Ayaklarına bağlı olan kısacık iple yakalanabilir ancak. Tam yanına yaklaşırsınız, uçar. Bir uçmasıyla birlikte yüzlerce metre uzağa gidebilir. Siz de arkasından.
Tüm bu iş avcılıktan çok, doğayla yaşamanın bir yoludur Doğu Karadeniz'de. Her avcının sonuçta yalnızca bir atmacası olur öve onu ertesi yıla kadar saklar. Bunlara "tüylek" denir. İşine yaramayanları ve fazla yakaladığını salıverir. Avcıların en dikkat ettikleri şey, neslin tükenmemesidir. Bir avcının bir yılda yalnızca bir adet yakaladığını ve atmaca avının gerçekten zor koşullarda ve ortamlarda yapılması nedeniyle herkes tarafından yapılmadığını gözönüne alınsanız, bu korumanın boyutlarını da anlayabilirsiniz. Bu nedenle bölgede belki de yüzyıllardır bu av yapılmasına karşın, neslin tükenmesi söz konusu olmamıştır.
Bir diğer konu atmacanın örneğin yumurtadan çıktıktan sonra, ya da yavruyken yakalanmamasıdır. Çünkü bu iş, atmaca avcılığının ahlakında yoktur. Bu avcılıktaki amacı oranlarsak, bıldırcın yakalamak çok küçük bir oranda kalır doğrusu.
Amaç çoğunlukla doğada, dağda yaşamaktır. Amaç, o ortamda bulunmaktır. Gündüzleri av peşinde olmaktır. Geceleri hep birlikte içki içmek, türküler söylemek, horon oynamak, eğlenmektir. Bu nedenle avladığı atmacayı yaşadığı kente götüremeyecek olan insanlar, kente dönüşlerinde kuşu salıverirler. Çünkü yaşadıkları günlerdir onlar için önemli olan.
Atmaca avcılığı yapıldığı günler boyunca dağlarda yaşanır. Tentelerde elektrik bulunmaz. Televizyon bulunmaz. Hiçbir makine yoktur. En büyük teknoloji ürünü küçük radyolar ve dürbünlerdir. Bunun dışında her şey doğaldır ve doğal ortamda geçer. Kirlilik, gürültü, gazete, dert, tasa, yoktur. Musluk yoktur. Su, doğal kaynaklardan karşılanır. Tüm yiyecekler doğal ortamlardan elde edilir.
Atmaca kültürü yöre insanları için çok önemlidir. Atmacanın yalnızca dişisi yakalanır demiştim. Bunun da değişik türleri vardır. Renklerine göre ayrılan bu türlerin de iyisi kötüsü vardır. Bu renk ayrımı çoğunlukla boynundaki tüylerin renklerine göre yapılır. Dışarıdan bakan biri, hiç bir renk ayrımı göremez. Oysa oradaki bir tüyün hafif bir renk farklılığı, atmacanın niteliğini de belirler.
Atmacanın niteliği öylesine önemlidir ki, genç ya da yaşlı insan farketmez, iyi bir atmacayı kolunda oturtup dolaşmak, bir onur kaynağıdır. Bu amaçla yörede yapılan şenliklerde mutlaka atmaca yarışmaları yapılır. Görüntüsü en iyi olar atmacaya ödüller verilir. İyi atmaca gururla dolaştırılır. Ömrünün herhangi bir döneminde atmacacılık yapmamış olmak, eksiklik sayılır.
Bu satırları okuyan çoğu kişi işi abarttığımı sanabilir ama, şunu da eklemek istiyorum. Sahibinin atmacasına öylesine bir bağılılığı vardır ki, atmaca hastalandığında çoğunlukla sahibi de bundan etkilenir. Mutsuz, sinirli olur. Atmacanın iyileşmesi için her şeyi yapar. Atmacasıyla o, bütünleşir. Asla atmacasını öldürmez. Günü geldiğinde salıverir.
İşin doğada yaşama yanını bir yana bırakırsak; bıldırcın yakalamak için atmaca, atmaca için atmaca kuşu ve doğada yaşam, atmaca kuşu için çekirge, çekirge için mısır ekimi. İşte ekosistem. Zincir nasıl da birbirine bağlı. Aradan birini kopardığınızda tüm dengeler bozuluyor.

Yasal Olarak Atmacacılık ( http://rize-cevreorman.gov.tr )

Tazı, sertifikalı av atmacası, ok-yay ile avlanmak isteyenler Av Tezkeresi ve Avlanma Pulu almak zorundadırlar.

1994 -1995 av mevsiminde bir defaya özgü olmak üzere Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce verilen atmaca sahiplerinin sertifikaları geçersizdir.

Atmacacılık 2004-2005 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı ekinde yer alan "Geleneksel Atmacacılık Esas ve Usulleri" ile yapılır

Geleneksel Atmacacılık Esas ve Usulleri

Atmacacılık kültürünün doğaya zarar vermeyecek şekilde sürdürülmesi amacı ile ulusal ve uluslar arası mevzuat dikkate alınarak, atmacacıların eğitilmesi, sertifika verilmesi, atmacaların muhafazası, tutma ve bulundurma limitleri, doğaya bırakılması ile ilgili esas ve usuller aşağıda belirtilmiştir.

1. Atmacacılık Eğitimi

Atmaca (Accipiter nisus) yakalamak, bulundurmak ve atmaca ile avlanmak için, Çevre ve Orman Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında imzalanan işbirliği protokolü kapsamında düzenlenen " Avcı Eğitimi Kursu" na ve ayrıca 6 ders saatlik "Atmacacılık Kursuna" katılmak ve başarı belgesi almış olmak şarttır.

Atmacacılık kursları Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü' nce hazırlanan ders notları esas alınarak yapılacaktır. Kurs notlarında yer alan bölümler Doğada Atmaca (I.Bölüm) ve Atmacacılık Geleneği (II.Bölüm) toplam dört saat, Sağlık Bölümü (III. Bölüm) ise iki saat olarak planlanmıştır. Ancak uygulamada süre yeterli olmadığı taktirde üç saate kadar ilave yapılarak toplam süre dokuz saat olabilecektir. Kurslarda eğiticiler, I.Bölüm için avcı eğitimi kurslarında ekoloji veya yaban hayvanları dersini veren eğiticilerden II. Bölüm için yörede atmacacılık kültürünü bilen ve yaşayan kişilerden III. Bölüm olan sağlık bilgisi için ise veteriner hekimler arasından belirlenecektir. Atmacacılık eğitim kurslarının açılmasında tüzüklerinde atmacacılıkla ilgili faaliyetlere yer veren derneklerle işbirliği esastır. Ancak yörede atmacacılıkla ilgili dernek olmadığı taktirde avcı dernekleri ile de işbirliği yapılacaktır.

Kurslara katılabilmek için 18 yaşını doldurmak ve derneğe kayıt olmak gereklidir.

Atmacacılık kursuna katılıp başarılı olanlardan daha önce atmacacılık yaptığı dernek yönetim kurulu tarafından yazılı olarak belirtilen atmacacılara kurs sonunda "Usta Atmacacı Sertifikası" verilecektir. Atmacacılığa yeni başlayacak, yeterli pratik uygulaması olmayan kişilere ise "Aday Atmacacı Sertifikası" verilecektir. Dernekler kursa katılacak üyelerinden hangilerinin yeterli atmacacılık deneyimine sahip olduğunu kurs başvurusu ile birlikte İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bildirecektir. Aday atmacacılar usta atmacacı yanında iki yıl süre ile eğitildikten ve yanında yetiştiği ustası dahil kayıtlı olduğu dernekçe belirlenecek üç usta atmacacının vereceği referanstan sonra "Usta Atmacacı Sertifikası" alabileceklerdir. Sertifikalar ekte yer alan örneklere uygun olarak hazırlanacaktır.

"Usta Atmacacı Sertifikası" alacak kişiler Çevre ve Orman Bakanlığı Döner Sermaye Bütçesine, atmacacılığın geliştirilmesi ve sürdürülebilir yönetiminde ve eğitim giderlerinde kullanılmak üzere, 2004-2005 av dönemi için, 100 000 000 TL. (Yüz Milyon Türk Lirası) aday atmacacı sertifikası alacak kişiler ise 50.000.000 TL (Elli Milyon Türk Lirası) ödeyeceklerdir. Usta Atmacacı Sertifikaları beş yılda bir beş yılın dolduğu tarihten sonraki ilk ocak ayında vize edilecektir. Sertifika alan kişilerin adresleri telefon, faks vb. bilgileri İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce kayıt edilecektir. Adres değişikliği olduğunda İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bilgi verilecektir.

2. Atmaca Tutma, Bulundurma ve Avlanma

2.1. Atmaca Tutma

"Usta Atmacacı Sertifikası" olan atmacacılar bir sezonda en fazla iki atmaca tutabileceklerdir. Tutulan atmacalar İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce halkalanacak ve sertifikaya işlenecektir. Halkalar Genel Müdürlükçe temin edilecektir. Atmaca tutmada kuşa (Gaço) ve atmacaya zarar vermeyen hareketli ağ kullanılacak, torba ağ (skence, monta) ve sahipsiz opice gibi zararlı usuller kullanılmayacaktır.

Atmacaların üreme mevsiminde tutulması, yuva alanlarında rahatsız edilmesi ve yuvadan alınması yasaktır.

2.2. Bulundurma

Ustaca atmacacı iki atmacadan birini istediği taktirde kışlamak üzere alıkoyabilecektir. Atmacayı kışlatacak olanların barındırma yeri kontrol edilecektir. Hayvanın rahatça hareket edebileceği genişlikte ve hijyenik şartlarda barınma yeri bulunmayan kişilerin atmacalarına el konulacaktır.

Yakalanan atmacalardan biri ise mutlaka 15-20 Ekim 2004 tarihleri arasında İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce il veya ilçe düzeyinde belirlenecek bir günde sağlık kontrolü yapılarak topluca doğaya salınacaktır. Salınan atmacalar sertifikadan düşülecektir.

Atmacanın doğal olarak ölmesi halinde halka muhafaza edilecek ve İl Çevre ve Orman Müdürlüğü bilgilendirilecektir.

Atmacayı bulunduran veya elde gezdirenler yanlarında sertifikasını bulundurmak ve kontrollerde göstermek zorundadır.

2.3. Avlanma

Bu düzenleme ile Usta Atmacacı Sertifikasına sahip usta atmacacılar 2004-2005 Av Döneminde atmacalarını bulundurabilecekler, bunlarla avlanabileceklerdir.

Atmaca ile avlanmak isteyenler av tezkeresi ve o av dönemine ait avlanma pulu almak zorundadırlar.

Usta Atmacacı Sertifikasına sahip atmacacıların atmaca ile avlanmasında, 1 nolu Merkez Av Komisyonu Kararında yer alan avlanma günleri, avlanma zamanı ile avlanmasına izin verilen türler ve limitler esastır.

3. Kontrol ve Denetim

Bu talimatın uygulanmasını denetlemeye, Çevre ve Orman, Jandarma, Köy Tüzel Kişilikleri ve Polis teşkilatı yetkilidir. Ayrıca bu düzenlemelerin uygulamaya aktarılmasında, kontrol ve denetiminde atmacacılık veya avcılık dernekleri ile işbirliği yapılacaktır. Bu konuda yeterli çalışma yapmayan derneklerle işbirliğine gidilmeyecek ve bunların üyelerine yeni kurs düzenlenmeyecektir.

Atmacaların her türlü ticareti yasaktır. Yukarıda belirlenen esas ve usuller dışında atmaca tutan, bulunduran veya avlanan atmacacıların sertifikası iptal edilecek ve kendilerine bir daha sertifika verilmeyecek, atmacalarına el konulacak, yasal işlem başlatılacak ve ayrıca Bakanlıkça öngörülen tazminat bedelleri talep edilecektir

Kaynak : anonim