a-ILÇE ADININ KAYNAGI
Pazar adini 1928 yilina kadar "Atina" olarak kullanildigi yöre yaslilari tarafindan dahi bilinmektedir.Bu adin kaynagina iliskin bir çok söylenti vardir.Yunanci ve tarihçi filozof Filavinus Arrianus (95-175) ilçeden söyle bahseder: " Gerçekten Karadenizd'e bu isme sahip olan bir yer var.Yunan Tanricasi Ethena'nin tapinaginin oldugu bu yöre,tapinagin adindan dolayi Atina denilmistir. Bir de terk edilmis kale var.Liman fazla gemi barindiramaz ama onlari rüzgardan korur... "
Kemal KARADENIZLI "Trabzon" adli eserinde Pazar'dan söyle söz eder:"Burasi eski bir kasaba olup,putperestler zamaninda tabindiklari mabuta;Petra (Entas)denildigi için adi"Atina" kalmistir.
Yunan Prenslerinden biride Karadeniz seyahatine çiktiginda ilçe önlerine gelince "Pazar'in"
Denizden görünüsünü begenmis,yöreyi Atina gibi meshur bir sehir zannettiginden "Atuna"ve "Atnus "olarak adlandirilmistir.
Ayrica Dogu Karadeniz'de Rumca sanilan bir çok ismin "Lazca" kökenli oldugu ileri sürülmektedir.Buna göre Atina-Athenia'nin lazcada "Gölgelerin oldugu yer" Rize-Rhizalion'un " "insanlari ve askerlerin toplandigi yer",Çayeli-Mapavri ise "Yaprakli" anlamindadir.Yöreye Pontus kiralligi döneminde "Sonnica"adi verilmis,Romalilar "Pontus Palomeniacos",Bizanslilar ise "Khaldei" demislerdir.Osmanlilar döneminde bölge Rize ve Of"u içine alarak Batuma'a kadar "Lazistan" olarak adlandirilmis,bu isim milli mücadele yillarinda kullanilmistir.
b-ÖZET TARIHÇE
1-Yazili Tarih Öncesi:Pazar civarinda yazili Tarih öncesi yerlesmeler aydinlatacak her hangi bir buluntuya yapilan yogun arastirmaya ragmen rastlanamamistir.
2-Yazili Tarih:M.Ö 2000 baslarinda Pazar ve yöresinde Hayvancilik ve tarimla geçinen bir takim topluluklar yasiyordu.
M.Ö 1900 ve 1200 Tarikleri arasinda Atina'nin /Pazar) Hititlerin etkisi altinda kaldigi sanilmaktadir.I.Ö.VIII.yüzyilda Miletos'lu denizciler Pazar yeri adi verilen yerlesimlerden birini de yöremizde kurmuslardir.Ayni yüzyillarda medler yöreyi ellerine geçirmislerdir.Bir süre yöremiz Med'lerin yerine Ülke olan Persler'in eline geçmistir.I.Ö.1950'de Atina'da (Pazar) Pontus kralligi hakimiyeti görülür.I.Ö 66'da Roma Imparatorlugunun kontrolü altina giren Atina'nin Roma Imparatorlugunun I.S 395'de ikiye ayrilmasindan sonra yöremiz Bizans egemenligine geçer.Malazgirt savasini izleyen sürede Meliksah'in Rize'ye kadar geldigi ni Prof.Dr.Ibrahim Kafesoglu Meliksah adli kitabinda belirtir.
1204'te Atina'nin (Pazar)Trabzon Rum Imparatorlugunun hakimiyetine geçmesinden sonra Türk hakimiyetine geçisi 1461'de Fatih'in Trabzon'u fethi ile gerçeklesir.1571'de Kafkas kavimlerinden dolayi abhaza korsanlarinca Atina'nin (Pazar) basilip yagmalanmasi da Tarihi bir vakadir.
Osmanli döneminde 1877'ye kadar Batum sancagina bagli bir yerlesim yeri olarak görürken 1877-1878 Osmanli Rus savasindan sonra Batum Ruslara birakilinca 1878'de kurulan Lazistan sancaginin (Merkez Rize) önde gelen kazasi da Atina olur.
I.Dünya savasinda 5 Mart 1915'de Atina (Pazar)Rus isgaline ugrar.Pazar'in Rus isgalinden kurtulus tarihi ise 10 Mart 1918'dir.1928'de Atina ilçesi Pazar adini almistir.2 Ocak 1936'ya kadar Çoruh iline bagli olan Pazar'in Çoruh ilinin kaldirilmasindan sonra kurulan Rize Ilinin tek Ilçesi Pazar'dir
1 Mart 1953'de Pazar'a bagli Ardesen Bucagi Ilçe olur.
C-COGRAFI DURUMU
Pazar,Dogu Karadeniz'de Rize'nin ilçelerinden biridir.Deniz seviyesinden 10 metre yüksek te Artvin-Rize Devlet yolu üzerinde Dogu-Bati yönünde kurulmustur.Dogusunda:Ar
Desen Batisinda:Çayeli Güneyinde:Çamlihemsin ile Hemsin Kuzeyinde ise Karadeniz yer alir.
Ilçe Rize'ye 37,Sovyetler birligine 67 Km uzaklikta olup 315 Km2 Yüzölçüme sahiptir. Pazar-Ardesen arasindaki çok dar kiyi düzlügü ve dar Pazar deresi vadi tabani disinda ilçe tamamiyle dagliktir.Ilçe harita üzerinde tabani deniz kiyisinda olan bir üçgene benzer.Bu üçgen deniz kiyisinda 21,kuzey-güney yönünde ise 35 km uzunluktadir.
D-IKLIMI
Ilçede yazlari az sicak,kislari az soguk "orta iklim tipi"hakimdir.Türkiye'nin "En yagisli bölgesi"içinde oldugundan yilda ortalama 2332 mm yagis almaktadir.Her ne kadar yagislar bütün yila dagilmis isede iki devre dikkat çekicidir.Birincisi Temmuz'dan-Nisa'a kadar sürer ve yilin dokuz ayini içine alan "çok yagisla devre(yillik yagisin %86'si bu dönemde düser)"
Ikincisi:Nisan-Mayis-haziran aylarindaki"Az yagisli devre dir.Hakim yagmur tipi"siklonik"
Olup devamli ve ince tanelidir.Yaz ise "konveksiyon "adi verilen sagnak yagmurlar görülür.
Bu tip yagmurlar halk arsinda"Çakal Yagmuru "olarak bilinir.Karli günlerin sayisi fazla degildir.Sayi kesiminde kar yagisi bazen Mart ayini sonuna kadar devam eder.
1-SICAKLIK
Ilçede ki ikimin sicaklik bakimindan en belirgin özelligi,yillik ve günlük isi degerleri arasindaki farkin yurdun diger bölgelerine oranla nispeten düsük olusudur.Bu özelligin Klimatoloji bilimindeki karsiligi yörede "Deniz ikliminin etkin olmasidir".
Pazar'da "En sicak ay:22,4 Co ile Agustos baslangici,En soguk ay ise:6,6 Co ile Ocaktir.Sicakligin Amplütüdü:15,8 Co 'dir.Yörede isi yilda 2-3 gün 30 Co'nin üstüne çikarken,9-10 gün 0 Co'nin altina düser.
2-RÜZARLAR
Son baharda güney ve dogu rüzgarlari "karayel-Poyraz"sik-sik eser.Deniz'e yakin olan yerler iç kesimlere nazaren daha kararsizdir.Kiyida hava durgun oldugunda,karalarla denizlerin farkli isinmasindan meydana gelen "Meltem"sabah-aksam,yaz ve sonbaharda eksik olmaz.Ilçede nem oraninin yüksek olusu dikkat çekicidir.Nisbi nem olarak adlandirilan bu durum %78'lik bir orana ulasir.Nem orani yagisin çok oldugu aylarda dahada artmahtadir.
3-METEOROLOJIK VERILER
Devlet Meteoroloji isleri Genel Müdürlügü verilerine göre yörede:
Ortalama Sicaklik.....................................................................................: 14 C
Topraküstü En Düsük Sicaklik... .................................................................: 9,2 C
Ortalama Açik Gün Sayisi........ ..................................................................: 50,7
Ortalama bulutlu Gün Sayisi........................................................................: 160
Ortalama Kapali Gün Sayisi.........................................................................: 154,6
Ortalama yagis miktari ........... ..................................................................: 1.991,2mm
Ortalama Kar yagisli gün Sayisi....................................................................: 3,6
Ortalama Sisli Gün Sayisi............................................................................: 3,9
Ortalama kiragli Gün Sayisi..........................................................................: 5
Ortalama toprak Sicakligi (-5cm)..................................................................: 14,7
E-BITKI ÖTRÜSÜ
Iklimin yagisli olmasi yüzünden yöre bitki örtüsü bakimindan çok zengindir.Ilçe bütün yil yesillikler içindedir.eskiden daha fazla alan kaplayan dogal bikri örtüsü çay bahçeleri açmak ve yeni yerlesim yerleri kurmak ugruna tahrib edilmistir.Gerek konu,gerekse bozuk koru ormanlarinda igne yapraklilardan:Kayin,Gürgen,Kizil agaç,Kestane,Ihlamur ve az da olsa Karaagaç vardir.Devlet denetimindeki ormanlik alanlarin alt tabakalariyla bazi yerlerde bölümler halinde orman gülleri "Kumar"bulunmaktadir.Ayrica,yabani karayemis,bögürtlen,egrelti otlar ve ayi üzümü orman alti formasyonu olarak dikkat çeker.
F-DAGLAR
Ilçenin en yüksek dagi güneyde Kaçkar 3737 metre dir.Diger önemli yükseltiler Verçenik,Altiparmak ve Hipot tur.Bu daglar arasinda yollar patika'dan ibarettir.Kaçkar daginin üzerinde sürekli "Buzul "vardir.
G-YAYLALAR
Ilçede yaylacilik dogal sartlarin sonucu olarak asirlardir sürdürülen ekonomik bir faaliyettir.Özellikle orta kesim ile kiyi kesiminde yer alan bazi köylerin sakinleri yaz aylarinda hayvan otlatmak ve ürünlerini saklamak amaciyla Firtina Deresinin yukari çigirinda yer alan yaylalara gitmektedirler.Bu yaylalarin en önemlileri:Kito,Ambarli,Kizilhaç,Çelmeç,Verçenbek,Kaleibala,Basyayla,Çiçekli,Elevit,Kelevit,Palovit ve Samistal'dir.
H.KIYILAR
Daglar kiyiya paralel uzandiginda düz,tabi ve kuytu limanlardan mahrum olan boyuna kiyilar sinifindandir
I.AKARSULAR
Bütün akarsular "Daimi"akarsular olup,geçtikleri yerler fazla egimli ve rejimleri düzensizdir.Yil boyu fazla çekilme göstermezle,yagmurlarla birlikte daglarda kar sulari da eklendiginde kabarirlar.Ilçe topraklarinin büyük bir kismini içine alan Pazar Deresi,dar,fakat derin bir vadi içinde akar.Güney-Kuzey yönünde akan dogudaki Firtina Deresi ilçenin dogu sinirini olusturur.Çakalkaya tepesinden dogarak ilçeyi ikiye böldükten sonra denize dökülen Pazar deresinden baska Merdivenli bölgesinden denize dökülen Merdivenli Deresi vardir.
I.EKONOMIK DURUM
Ilçe ekonomisinde en büyük payi çay alir.Bunun yaninda balikçilik ticaret,sanayi,bankacilik ve tarimda ekonomik kaynak yaratici isler olarak yapilmaktadir.Çayin halkin geçiminde bu kadar önemli olmasi yöredeki az kireçli topragin bu bitki için ideal olmasindan kaynaklanmaktadir.
K-ÇAY
1944 yilinda Örnek,Merdivenli,Kuzeyce,Sivrikale ve Subasi köylerindeki 50,5 dekarlik alanin "Çay Bahçesi"olarak ayrilmasiyla baslayan çay tarimi ilçede tarimda yeni bir sayfa açilmasini saglamistir.1945 yilinda Güney ve Tektas köylerinde de baslayan çaycilik günümüzde tarimin tek ürüne "Uzmanlasma"gelmesini yaratmistir.1980'de 4.073 dekarlik dikim alani ile %11,2'lik bir paya sahip durum da olan ilçe Rize Merkez ve Çayeli disinda "En büyük çay alanlarina "sahipti.Hektarda 9.449 kilo verim ile merkezden sonra 2.durumda olan ilçenin çay üretimindeki payi %10.8 düzeyindedir.
Ilin en eski çay bahçelerine sahip olan ilçede teknige uygun kosullarda islenmeye de önem verilmektedir.Bunun için çay teknolojisinin her evresinde teknik ve ekonomik gereksinim karsilanmasi ve tekdüze bir uygulamanin gerçeklestirilmemesi gerektigi ifade edilmekte ve isleme evreleri söyle siralanmaktadir:
1-Soldurma
2-Kivirma
3-Fermantasyon
4-Kurutma
5-tasnif
6-Ambalaj
Bu evreler gerektigi gibi yapildiginda elde edilen ürün kaliteli olmakta ve iyi demlenmeyle "Gerçek Çay Içme zevki" alinmaktadir.
ÇAY FABRIKALARI
1-Kirazlik Çay Fabrikasi:
1939 yilinda elma kurutma ve konserve fabrikasi olarak kullanilan tesisi 1955 yilinda çay isleme atölyesine dönüstürülmüstür.1979 yilinda ise üretim kapasitesi artirilarak bagimsiz bir fabrika haline gelmistir.1984'te de "Kirazlik Çay fabrikasi" adiyla modernize edilerek hizmete açilmistir.Çay üretimi günlük140 ton dur.Fabrikaya bagli köy sayisi:16,çaylik alan:18.000dekar,Üretici Sayisi ise 4.885'tir.
2-Pazar Çay Fabrikasi:
Çay üretiminin artmasi sonucu atölye biçiminde varligini sürdüren k"Kirazlik Çay Fabrikasinin yetersiz kalisi"yüzünden 1973 yilinda kurulmustur.Rize-Hopa karayolu üzerindeki fabrikanin günlük çay isleme kapasitesi 140 tondur.Fabrikaya bagli köy sayisi:
31,Çaylik alani:21.523 dekar,Üretici Sayisi ise 6.510'dür.
3-Melyat Çay Fabrikasi:
Pazar'in batisinda Rize karayolu üzerinde 1938 yilinda üretime geçmistir.Günlük çay isleme kapasitesi 140 tondur.Fabrikaya bagli köy sayisi:23,Çaylik alan:21.000 dekar,üretici sayisi ise 6.510'dür.
L-ZIRAAT
BAG-BAHÇE ZIRAAT:
Kiyida oldukça verimli olan toprak iç kesimlere gidildikçe bu özelligi kaybeder.yagisin bol,arazinin ise % 80-90 engebeli olusu yüzünden ekonomik degerde tarim ürünleri yetistiriciligin yapilamadigi ilçede 5100çiftçi ailesi vardir.Tarim kesiminin ugras konularina göre dagilimi ise söyledir:
Çay Tarimi............................................................................: % 65
Hayvancilik...........................................................................: % 20
Tarla Ziraati...........................................................................: % 8
Tütüncülük.............................................................................: % 4
Bag-Bahçe Ziraati..................................................................: % 3
Ilçe ekonomisinde en büyük payi çayin almasi yüzünden tarla ziraati ve bag-bahçecilik çok küçük alanlarda,aile ihtiyacinin karsilanma ihtiyacina yönelik yapilmaktadir.Cumhuriyetin ilk dönemlerinde ilçede büyük alan kaplayan mandalina ve portakal bahçeleri ile elmalik günümüzde çok azalmistir.1939 yilinda ürünlerinin degerlendirilmesi için kurulan elma kurutma ve konserve fabrikasi da ha sonra çayin devreye girmesiyle ekonomik olarak devreden çikmistir.10-15 yil gibi uzun sürede meyve vermeye baslayan ve seker oraninin düsük olma özelligine sahip bulunan Laz elma (Demir elma)gibi"Izebella" adi ile anilan kokulu siyah üzümler iklim sartlari yüzünden zamaninda olgunlasamamaktadir.
Günümüzde bagcilik çaylik alanlarin yaninda,armut ve elma agaçlari ile birlikte aile ihtiyaci için sürdürülmektedir.Trabzon hurmasi olarak adlandirilan meyve ise konserve ve pekmez yapilmak üzere Erzurum'a yollanmaktadir.
TARLA ZIRAATI:
Tarla ziraatina ayrilan 2.000 hektarlik alanda misir,fasulye ve patates ekilmektedir.
MISIR:
Ilçenin çaydan sonra gelen en önemli bitkisidir.Eskiden çok genis alanlarda ekimi yapilirken
Günümüzde sadece 450 hektarlik bir alanda üretilmektedir.
.
FASÜLYE:
Genellikle bahçe kenarlarinda yetistirilir,toplam ekim alani 20 dekarla sinirlidir.
M-HAYVANCILIK
Arazinin engebeli,çayir ve mer'anin az oldugu,çay bahçeleri nedeniyle yem bitkilerinin ekilmemesi yüzünden hayvancilik "ahir hayvanciligi" seklinde yapilmaktadir.Kiyi kesimlerdeki bu durumun aksine yüksek yerlesimlerde hayvancilik asil ugras olarak dikkat çekmektedir.
Kiyi kesimde az sayida aile kendi süt ihtiyacini karsilamak amaciyla Jersey inek türü beslemektedir.Hayvansal ürünü satmak amaciyla yetistiren aile sayisi oldukça azdir.Hayvancilik yapanlar yem ihtiyacini Dogu Anadolu Bölgesinden ot getirerek,yada suni yem alarak karsilamaktadir.
Koyun ve keçi ise çaylik alalarda hiç bakilmakta,yüksek alanlardaki yayla ve mer'alarda ise küçük sürüler halinde görülmektedir.Ilçenin et ihtiyacinin %85'i Dogu Anadolu Bölgesinden karsilanmaktadir.
Ilçe tarim müdürlügünün kuluçka makinelerinde üretilen ve vatandasa maliyetine verilen civcivler ise aile ihtiyacinin karsilanmasi için yetistirilmektedir.Bazi aileler tarafindan küçük isletmeler tarafindan sürdürülen tavukçuluk da yöre ihtiyacini karsilamaktan uzaktir.Gerek mahalle,gerekse köy yolarinin yapilmasi yüzünden eskiden tasimacilikta kullanilan at ve katir yetistiriciligi de ortadan kalkmistir.sahil kesiminde rutubetin çok olmasi yüzünden iç kisimlardaki daglik ve yaylalik alanlarda yapilan aricilik 3600 civarinda fenni ve iptidai kova
nla sürdürülmektedir.
N-ORMANCILIK
Orman Isletme Müdürlügü 1967 yilinda kurulmustur.Bünyesinde olusturdugu Orman Isletme Seflikleri ile çalismalarini sürdüren müdürlügün sorumlu oldugu alan 198,673,5 hektardir.
8171,5 hektarlik alandaki ladin,kayin ve kizil agaç bakimini sürdüren isletme 56.702,2 hektarlik alanda agaçlandirma,2.072 hektar alanda da temsil çalismasi sürdürmektedir.
Ormanlik alanlarin çok sarp ve engebeli,yagislarin ise sürekli ve çok olmasi yüzünden agaçlandirma çalismalari istenene düzeyde sürdürülememektedir.Planlanan orman içi yolarlida olumsuzluklarin çoklugu yüzünden planlandigi sekilde gerçeklestirilememektedir.Ormanlik alanlarda halkin "Orman Gülü" olarak tanimladigi "Kumar" agaci topluluk olarak bulunmaktadir.Yaygin agaç türler:Kayin,Ladin,Köknar ve kizilagaçtir.
O- PURO TÜTÜNÜ
Ilçenin özgü bir Endüstri bitkisidir ve Pazar adiyla anilan purolarin yapiminda kullanilir.Toprak yapisi geregi yalnizca 26 köyde ekimine izin verilmistir.
Puro tütününü diger tütünlerden ayiran en büyük özellik yapraklarinin 1 metre civarinda olusudur.Düger tütünler gibi kiyilmayan bu tütün "iç sargilik","Dis sargilik" ve "Dolguluk" olarak üç asamada kullanilir.
Ilçede kurulan fideliklerde kaliteli tütün fideleri yetistirilerek çiftçi ihtiyaci karsilanmaktadir Son zamanlarda kurutma yerlerinin ilkel olmasi yüzünden düsen üretim teknik ve saglik isletmelerin kurulmasi halinde yeniden canlandirilabilecektir.
Ö-BALIKÇILIK
Ilçenin gelir getiren kaynaklarindan biride balikçiliktir.Pazar'li denile bütünlesmis gibidir,onsuz yapamaz.Fakat deniz kirliligi yüzünden balikçilik eski önemi ve yerini kaybetmektedir.
Eskiden Pazar'li hem baligi tutar yerdi,hem de satarak geçimini sürdürürdü.Bu gün dededen kalma meslegi sürdüren 150-200 civarindaki balikçi ailesi geçim sikintisi içinde yasama savasi vermektedir.
Bundan 10-15 yil öncesi hamsi,kefal,barbun,kalkan,karagöz,yelken,mezgit,palamut,istavrit gibi deniz ürünleri bakimindan zengin olan Karadeniz'de denetimsiz,bilinçsiz avlanma ve çevre kirliligi yüzünden ortaya çikan bu durum gerçekten içler acisidir.
Baliktan umdugunu bulamayan Pazar'li deniz özlemini küçük balikçi tekneleri ile lüks yat yapimini sürdürerek gidermektedir.Bahçedeki daracik alanlarda yöre insaninin becerisi ve bir keser-testere yardimiyla sürdürülen tekne yapimi önemli bir ekonomik deger yaratmaktadir.Deniz balikçiligi yaninda tatli su balikçiligi da ilçede önemli bir yer tutmaktadir.Alabalik yaninda son zamanlarda salmon yetistiriciligi önemli bir faaliyet alanidir.
KARADENIZDE SALMON
Karadeniz'de oksijenin yatay ve dikey dagilimi yaninda doymusluk oraninin yüksekligi salmon üreticiligi için son derece elverisli bir ortam yaratmaktadir.Ilçedeki genis alanlarin varligi ve mütesebbis vatandaslarin hevesi ile bu bakimdan da büyük bir üretim degerine ulasilacagina mutlak gözü ile bakilmaktadir.
Ö.TICARET VE SANAYI
Eskiden beri oldukça canli olan Ticarette en büyük payi çay alirken bunu deri ve kereste izlemektedir.Ilçe adinin "Pazar" olusu da ticaretin odak noktasi olmasindan gelmektedir.
Her türlü bakkaliye,manifatura,,tuhafiye,kavafiye,züccaciye,mensucat yaninda sebze-meyve ve ot ilçe disindan getirilmektedir.
Yöre insaninin en önemli ihtiyacini karsilayan çay makasi,teleferik,yayik makinesi gibi küçük sanayi ürünleri ilçede yapilip kullanilmakta,çevre ilçelere de yollanmaktadir.Ayrica mobilyacilikta ilçede çok gelismistir.El becerisi ve zevkin kaynasmasi ile ortaya çikan birbirinden güzel mobilyalar dayanikliklari ile taninmaktadir.
P-KÜLTÜR GENELEGININ ÖGESI
1-Yasam Biçimi:
Ilçenin en belirgin yani dis çevreyle sürekli ve yogun iliskidir.Yörede "Gurbetçilik" denen göç olgusu çesitli biçimlerde etkinligini sürdürmektedir.
Toplumsal yapida köklü degisikliler yaratan çay ekimi öncesinde deniz;ana geçim kaynagiydi.Daha sonra tasimacili gibi hizmetlerde denize açilan ilçe insani öteden beri "Ev disi" bir yasama biçimine yönelmistir.Bassiz,erkeksiz kalan ailenin öbür bireylerindeyse içine kapanik bir yasama düzeni görülmüstür.Yörenin daginik yerlesim düzeni de içe kapanmayi yaratmaktadir.Kapali yapida toplumsal degerler ve iliskiler,büyük ölçüde geleneksel-dinsel düsüncelerle biçimlenmektedir.
Nüfus yogunlugu ve topraklarin yetersizligi yüzünden göç sürmüstür.(Çayligi bu alanda yarattigi degisim,il disina çalismaya gidenlerin yaz aylarinda ilçeye dönmesidir.)Ayni etkenler ailenin parçalanmasini ve ölüm sonuçlanan etkenler çatismalari ve yöre yasaminin tipik özellikleri haline getirmektedir.
Dag ve iklim kosularindan kaynaklanan,tas ve ahsaba dayali özgün ev yapisi bile yerini kirsal kesimde betonarmeye birakmistir.Daginik yerlesme anlayisi sürdürülürken ,bombos alanlarda birkaç katli,villa tipi evler geçim düzeyinin bir göstergesi olmustur.Çay gelirleriyle il disinda ya da isinde yatirima yönelirken tüketim egilimi de giderek yükselmistir.Ancak tarima dayali ugraslarla biçimlenen geleneksel degerler,toplumsal iliskilerde günlük yasami belirleyiciligini korumaktadir.
2-GIYIM KUSAM
Ilçe insanini geleneksel giyim,kusaminda Trabzon etkisi belirgindir.Daha çok içlik "fanile" gibi iç giysilerde kullanilan Rize bezi" ve keten dokumalari yöremize özgüdür.Basliklarin iklim kosullarinca biçimlendigi bir gerçek."Laz için baslik,bir süsü degil bir semsiyedir.sik olmak kaygisi ile degil,fesinin etrafina sardigi mendil,firtina ve rüzgara karsi yeterli olmadigi zaman basini korumak için basligini kullanir.
Erkek giyiminde geleneksel özellikler yitmekte,çagdas giyim kusam belirmektedir.Kadin giyiminde degisim çok kisitlidir.Çarsaf kalktiktan sonra ayni örtünme biçimi atki yada pestemalle sürdürülmüstür.
Entariler oldukça uzun ve bol dikimlidir.Kesan ve Pestamal;desen biçiminde bir parça bele sarilir,öbürüde basa alinir.ilçenin yüksek kesimde veya eskiden benimsenen bu giyside,çevre etkilerinin yogunlugundan kaynaklanan bir degisme görülmektedir.Hazir giysiler kadin giyim-kusamina giymistir.Bunlarin disinda takilarda ilçenin kadin giyim-kusaminda degismeyen ögelerdir.
3-GELENEKSEL EL SANATLARI
Geçmiste ilçede dokumacilik önemli bir yer tutardi.Öyle ki sepet,sandalye örücülügü gelismisti.
En gelismis dokuma türü bezdi.Kenevir ipliginden dokunan bezler iç çamasiri yapiminda kullanilirdi.
Sepet ve sandalye örücülügü günümüzde de sürdürülmektedir.Sepetlerin el sepeti,Gamal-kasiklik gibi türleri vardir.
Meyve sepeti incedir,uzundur,koni biçimindedir. " Gamal " ise daha çok Trabzon da yaygin olmasina karsin ilçe insani tarafindan genellikle kola takilarak tasinir. Yavuz,Tütüncüler köylerinde örgü koltuk,sandalye ve iskemle yapimi yaygindir.Bu sandalyelerin örgülerinde misir kosani yapragi yada sarmasik,ayaklarinda findik dallari kullanilir.
DOKUMACILIK
Kenevir önemli bir yer tutar dokumacilikta,yeterince günes görmediginden sertlesmeyen bir özelligi var kenevirin.Böyle olunca da çok ince iplikler yapilabiliyordu.
R-TARIHSEL YAPILAR
|
Ilçeye geliste denizden konuklari adeta dalgalar arasindan selamlar gibi duran " Kiz Kalesi " en önemli tarihsel yapidir.8.yüzyilda yapilan bir kalenin "Gözetleme Kulesi" oldugu anlasilan yapi denizdeki yüksek bir kayanin üzerinde bulunmaktadir.
Yücehisar köyündeki Çarikça mevkiinde yüksekçe bir kayanin üzerinde yer alan kaleden günümüze ise sadece kalintilar kalmistir. Pazar-Rize karayolu üzerinde Sivrikale köyünde yer alan kalenin kalintilari ise yol yapimi sirasinda tamamen ortadan kalkmistir.
ULASIM IMKANLARI
b-Pazar Ilçesi Il Merkezi Rize'ye 37 km uzakliktadir.Çayeline 22 km Ardesene 8 km uzakliktadir.
Pazar ilçesine Yurdun degisik illerinden Trabzon-Rize Merkeze gelinerek buradan ilçemize dolmuslarla ulasilmaktadir.Trabzon-Hopa arasinda çalisan küçük otobüslerle sabah 6.30 aksam 19.30 arasinda her 30 dakikada araç bulunmasi mümkündür. (Prenskale-Ulusoy firmalari)
Ilçeden Il merkezlerine münibüsçüler kooperatifin araçlari her 10 dakikada bir kalkmaktadir.
Rize'den Pazar'a yine her 10 dakikada bir minibüsçüler kooperatifinin dolmuslari mevcuttur.
Ilçe Merkezinden Çamlihemsin yaylalarina,Ayder kaplicalarina yaz döneminde düzenli seferler vardir.(Karadeniz Seyahat ,Lüks Karadeniz,Dogu Karadeniz,Ulusoy,Sahil Seyahat) alintidir |
