|
|
|
|
|
MISIR EKMEĞİ
Yöresel yiyeceklerin temelinde genellikle mısır ve mısır unu
bulunmaktadır. Bunun böyle olması da tabiidir. Eskiden anbarda
mısır oldu mu korkacak bir şey yoktu. Evde her zaman ekmek varsa yiyecek de var
demekti.
Mısır ekmeği pişirmenin iki safhası bulunmaktadır. Bir; ekmeğin piş irileceği plekiyi bu işe hazırlamak, ikincisi de ekmek hamurunu
yoğurmak.
Plekiler üç kiloluktan altı kiloluğa kadar küçükten büyüiğe doğru sıralanır. Diyelimki
üç kiloluk plekide ekmek yapmaya karar verdik: Tok bir
ateş yakar, ateşin iki yanına demir ayakları koyarız, plekiyi
ağzı aşağı olarak bu demirleıin üzerine
yerleştiririz.
Ateş plekiyi iyice kızdırırken bol köz ve kül de
bırakır. Bu arada ekmek hamurunu sıcak su ile yoğurmak için yanan ateşin
kenarına bir güğüm su konur.
Pleki ateşin Üzerinde pişedursun, biz diğer yandan
ekmek hamurunu hazırlarız. En eskilerde ekmek teknesi ağaçtandı ve çekme olarak
yapılırdı. Anbardan üç kiloluk un alarak ekmek
teknesine elekleıiz. Tuz kalın olduğundan bir kapa
konur ve sıcak su ile temizlendikten sonra eritilerek teknedeki unun ortasına
dökülür, yeteri kadar da el yakan sıcak su ilave edilir ve hamur iyice
yoğrulur. Bu arada sıcak su eli yakar ve hamur parmaklara yapışır. Bunun için
hamuru yoğuran kadın, yanında bir sahanla bir miktar soğuk su alır ve zaman zaman elini bu soğuk suya batırarak ve parmaklardan temizliyerek işini tamamlar.
Yoğurma işi bitince hamur yuvarlak hale getirilir ve tekneye konan bir tutam un
üzerine gezdiriliı. Bu unlar hamunın
plekiye yapış masım önler. Ekmek hamuruna bir miktar
şeker, bir miktar balli lobya
unu, bir miktar zeytinyağı koymak ekmeğe tad verir.
Süt ve yumurta da konabilir. Hamur tarif edildiği gibi yoğrulduktan sonra sıra
pişirmeye gelmiştir. Şimdi de ekmeğin pişiıilmesini
görelim.
Pleki, iyice piştiğine emin olunduktan sonra (Pişmiş plekinin üzerine bırakılan bir damla su hemen buharlaş ir)
bir kukari ve bir parça paçavra yardımıyla ateş in
üzerinden alınır ve yana çekilir. Hazırlanan hamur sıcak olan plekiye yerleştirilir ve çevirme ekmek yapilacaksa
pleki paçavra ile dildendirilir,
içindeki hamur elin ayasına alınarak plekiye ters
konur. Böylece yapışmayı önleyen un da görevini yapmıştır. Ateşteki közler ve
küller kenara çekilerek pleki, alttan da kızmış olan
ocak taşının üzerine sürülür ve üzeri bir sacla kapatılarak, sac üzerine hafif
bir ateş yakilır. Aıtan
küller ve közlerle plekinin çevresi çepeçevıe sanlır. Böylece plekideki ekmek alttan, üstten ve yanlardan yavaş yavaş pişer. Üstten kızarmışsa pişmiş demektir. Iyi bir usta, ateşi ustalikla
yakarak olduğu gib bırakır ve ekmeğin pişip
pişmediğini kontrol etmeye gerek görmez.
Sıcak ekmek, tereyağı ve minci ile katık edilince bir
hoş olur. Aclığı fevkalade giderir ve başka bir şey
istemez.
ÇORBALAR
Her yerde birinci yemek olarak alınan sulu çorbalar Rize
bölgesinde pek fazla bilinmez. Birinci yemek olarak sofraya gelenler genellikle
tava yemekleridir. Bu yemekler sofraya sıcak olarak getirilirler. Turşu
kavurması, muhlama ve bunların değişik çeşitleri
gibi. Rize'de bazı sulu yemekler "manca" diye adlandınlır.
Bunlar çorba türü yemekler olarak mütalaa edilebilirse de umumiyetle tava
yemeklerinden sonra ikinci yemek olarak alınırlar. Fasulye
mancası, lahana mancası, kabak mancası gibi.
KORKOTO ÇORBASI VEYA AYRAN ÇORBASI
Korkoto : Kırılmış mısır
Malzemeler: İki su bardağı korkoto, Bir su bardağı
ayran, İki çorba kaşığı tereyağı
Yapılışı: Önce korkoto suya atılır, ayran ve tuz
katılır, tereyağı konup pişirilir. Günümüzde; salça tereyağmda
pişirileıek servis yapılırken çorbanın üzerine gezdirilmektedir.
FASULYE (LOBYA) ÇORBASI
Malzemeler: Uç su bardağı kuru fasulye, Domates büyüklüğünde içyağı, Iki baş ortaboy soğan veya soğana
karşılık prasa yaprağı
Yapılışı: Once kuru fasulye suda pişirilir. Soğanlar
veya prasa yapraklan ayrı bir kapta pembeleşinceye
kadar yağda kavrulur, fasülye, içyağı, tuz ve su
ilave edilip pişinceye kadar yeniden kaynatılır. Kemik ilave edilirse daha
lezzetli olur. Nane katılarak yenir.
HOPİ VEYA HUPI ÇORBASI
Malzemeler: Uç yoğurt kasesi hopi.
(İçiyle birlikte kurutulmuş kuru fasulye), bir kaşık tereyağı, Bir domates
büyüklüğünde içyağı, İki baş soğan veya bunun kadar prasa
yaprağı
Yapılışı: ince doğranmış soğanlar veya prasa
yaprakları yağla kavmlur. Kırılmış fasülye hopileri içine atılarak
karıştırılır, su ve tuz ilave edilip piş irilir. Kemik ilave edilerek
pişirilirse iyi olur. Nane ve sarmısak ilave edilerek
yenir.
KABAK ÇORBASI
Malzemeler: Bir beyaz kabağın dörtte biıi, Bir su
bardağı kuru fasülye, Uç çorba kaşığı yağ.
Yapılışı: Kabuğu soyulan kabak kuşbaşı şeklinde doğranır, kazana konup ayrı bir
kapta piş erken başka bir kapta pişirilen kuru fasülye,
tuz ve yağla birlikte kabağa ilave edilir. Kum fasulye yerine taze fasUlye kullanılabilir. Çorbaya bulgur, arpa veya pirinç
ilave edilebilir.
SEBZE YEMEKLERİ
FASULYE TAVALISİ
Malzemeler: Bir
kilo taze fasülye, iki baş soğan veya soğan yerine
yeteri kadar prasa yaprağı, beş diş sarmısak, iki kaşık tereyağı veya zeytinyağı
Yapılışı: Bir kilo daneli fasülye kırılarak kazana
konur, yeterince pişirildikten sonra bir süzgeçte süzülür. İnce doğranmış soğan
veya soğan yerine prasa yaprağı yağda kavrulur.
Süzgeçte süzdüğümüz fasülyeler önceden hazırladığımız
sarmısak, soğan kavruntusuna
ilave edilir; tuzu konulup 10-15 dakika tavada veya
kazanda kavrulur, sıcak yenir.
TURŞU KAVURMA VEYA TURŞU TAVALISI
Malzemeler: Bir kilo fasülye turşusu, üç baş soğan veya buna denk prasa yaprağı, beş diş sarmısak,
iki kaşık tereyağı veya buna denk zeytinyağı
Yapılışı: Fasulye turşusu bir gün önceden suya konur, tuzu çıkartılır. Hiç su
kalmayacak şekilde elle sıkılır. Soğanlar, ay şeklinde bir tavaya doğranırlar
ve zeytinyağı ile penbeleşinceye kadar kavrulurlar.
Daha sonra hazırlanan turşu, tavaya ilave edilir, ezilmiş sarmısak
ve az bir miktar biber konarak 10-15 dakika kavrulur.
Sıcak veya soğuk olarak yenebilir. Eskiden ilk yemek olarak ve mısır ekmeği ile
birlikte yeniyordu. Bir lokma ekmek tavaya uzanıyor ve parmaklar yardımıyla bir
tutam turşu alınıp ağıza getiriliyordu. Günümüzde ise
turşu kavurma, salata gibi sofraya konulmakta ve iştah açıcı olarak
alınmaktadır.
PAZI TAVALISİ VEYA PAZI KAVURMASI
Malzemeler: Dört bağ pazı, üç baş
soğan veya buna denk prasa, beş altı diş sarmısak,
ki kaşık tereyağı
Yapılışı: Soğanlar halka halka doğranıp yağda kavrulur. Haşlanıp süzülen pazılar
sıkılarak yağda kavrulmuş soğana ilave edilir. Ezilmiş sarmısak
ve tuz konup 10-15 dakika kavrulur.
TOMARI TAVALISI VEYA KAVURMASI
Tomari sulak yerlerde, ırmak kenarlarında
kendiliğinden yetişen otsu bir bitkidir. Yapraklan pazı yaprağı genişliğinde ve
pazıdan biraz daha serttir. Tomari kavurması Pazı
kavurması gibi yapılmaktadır. Pazı ve tomari karışımı
olarak da yapilabılır.
PAZI DOLMASI
Malzemeler: Dört bağ pazı, bir bardak korkoto
(Kırılmış Mısır) , iki baş soğan, iki kaşık tereyağı.
Yapılışı: Once pazılar bir kazanda haşlanıp süzülür.
Doğranmış soğanlar yağda kavrulur. Daha önce haşlanmış ve süzülmüş pazılar
doğranarak kazana ilave edilir, daha önce ıslatılmış korkoto,
su ve tuz konur, karabiber katılır, 20 ila 30 dakika pişirilir. Pirinçli ispanak yemeği kıvamında veya biraz daha katı olur. Korkoto yerine bulgur veya pirinç konabilir.
KARA LAHANA DOLMASI
Malzemeler: Dört bağ lahana, iki baş soğan, bir su bardağı korkoto, iki kaşık tereyağı veya iç yağı.
Yapılışı: Eritilmiş yağda soğanlar kavrulur. Doğranmış haşlanmış ve süzülmüş
lahanalar buna ilave edilir. Suyu, tuzu, ve acı biberi konulduktan sonra 20-30 dakika kadar pazı dolması kıvamında pişirilir. Suyu
tuzu konulurken daha önceden ıslatılmış korkoto da
ilave edilir. Korkoto yerine bulgur ve pirinç de
konabilir.
LAHANA HAŞLAMASI
Malzemeler: Altı bağ lahana, bir
domates büyüklüğünde içyağı, bir kase fasülye, iki kaşık mısır unu, iki kaşık tereyağı, bir
kiloya yakın kemik, bir miktar acı biber (Lav Biberi)
Yapılışı: Lahanalar önce yıkanıp temizlenir. Daha sonra elle bükülerek
doğranır, fasülye ile beraber veya ayrı ayrı haşlanır ve süzlür. Lahana
kaynatılıp süzülmezse tadı acı olur. Kazana su koyarak bütün malzeme buna ilave
edilir. Tuzu biberi konur, yarım saat pişirilir.
EZME LAHANA VEYA VURMA LAHANA
Malzemeler: Altı bağ kara lahana, bir domates büyüldüğünde içyağı, bir kaşık tereyağı, bir bardak içyağı,
bir bardak un, az miktarda acı biber.
Yapılışı: Once, temizlenmiş ve doğranmış lahana ve fasülye ayrı ayrı haşlanır ve
süzülürler. Mısır unu dışında bütün malzemeler ve tuz kazana konur, kaynatılmış
su ilave edilir ve pişirilir. Suyu bir başka kapa alınıp ezme işine girişilir.
Lahanayı ezmek için özel bir kutali (Kepçe
uzunluğunda düz yontulmuş ağzı dört parmak kalınlığında ve genişliğinde bir
araç) veya kepçe kullanılır ve lahana muhallebi kıvamı alıncaya kadar ezilir.
Ezme işi bitince lahanadan daha önce alınmış olan su ve bir miktar mısır unu
kazana yavaş yavaş ilave edilir ve 5 ila 10 dakika
karıştırılarak kaynatılır. Ezme lahanaya damak zevkine göre tatlı kabağı, taze fasülye, taze mısır veya pazı ilave edilebilir.
LAHANA ROHTIKOSU
Lahana rohtikosu ayrı bir yemek olmayıp ezme
lahanadan yapılan bir yiyecektir. Ezme lahanaya ufalanmış mısır ekmeği ve
tereyağı katarak kaynatilır. Eğer kavurma konursa
daha lezzetli olur.
LAHANA SARMASI VEYA ETLİ LAHANA DOLMASI
Malzemeler: Altı veya yedi bağ kara
lahana, üç baş soğan, bir kilo ince kıyılmış et, bir kase
korkoto, maydonoz.
Yapılışı: Soğanlar ince ince doğranır. Yeteri kadar
tuzla ovulur, ince kıyılmış et, korkoto, maydonoz, tuz, su ilave edilerek dolma içi hazırlanır, daha
önce haşlanmış süzülmüş lahanayaprakları ile sarılır.
Dolmaların üzerini geçmiyecek kadar su konulup
kazanda pişirilir, sıcak servis yapılır. Kazanın en altına kemik konursa daha
lezzetli olur. Korkoto yerine bulgur veya pirinç
konabilir.
ISIRGAN YEMEĞİ
Kendiliğinden yetişen ısırgan otundan yapılan yemeğin tarifi Çayeli'nden
alınmıştır.
Yapılışı: Taze ısırgan yıkanır, haşlanır ve süzülür. Iki
baş kıyılmış soğan bir tencerede bir kaç kaşık yağla kavrulur, salçası ve
süzülmüş ısırganlar tencereye konur. Yeterince kaynar su ile iki bardak süt ve
tuz ilave edılır. İsteğe göre karabiber de konabilir.
Isırgan yemeğinin bazı hastalıldara yararlı olduğu
söylenmektedir.
HAMSİ İLE YAPILAN YÖRESEL YEMEKLER
Bu bölümde hamsinin her yerde yapılan ızgarası, tavası ve buğulamasından değil,
yöreye özgü hamsili yemeklerden bahsedilecektir. Bunların başlıcaları
hamsili ekmek, hamsili plav, hamsi çığırtası, hamsi
köftesi ve kiremitte hamsi adları altında yapılan hamsii
yiyeceklerdir. Tuzlanarak bir aydan fazla bekletilen hamsi olgunlaşına
sardalya veya torik gibi çiğ olarak ta yenebilir.
Tuzlu hamsi suya konarak tuzu alınır, kılçığı çıkarılır, limon, maydonoz ve zeytinyağı ile beslenerek güzel bir yiyecek
olur. Sofralarımızda salata gibi alınabilir.
HAMSİKOLİ (HAMSİLİ EKMEK)
Malzemeler: Bir bağ pazı, bir bağ
taze soğan veya buna denk kuru soğan, Bir bağ prasa
yaprağı, bir iri domates büyüklüğünde içyağı, dört bardak mısır unu, iki kaşık
tereyağı, bir avuç nane, iki kase hamsi.
Yapılışı: Önceden suya
konmuş hamsiler kılçıklarından ayıklanır. Bütün sebzeler ve içyağı ince ince doğranır, elenmiş un ve kaynar su ilave edilerek karıştırilır ve ekmek hamuru şeklinde hafifçe yoğrularak
mısır ekmeği gibi plekide pişirilir. Pişirmeden önce
tuzu kontrol edilmelidir. Hamsi ve içyağı kendiliğinden tuzlu olduğundan tuz
ayarı buna göre yapılmalıdır. Hamsili ekmeğin hamuruna su yerine kaymaklı süt
ve yumurta katılırsa daha da lezzetli olur. Sıcak olarak yenirse daha
lezzetlidir.
HAMSİ ÇIGIRTASI
Malzemeler: Bir bağ pazı, bir bağ taze soğan veya buna denk yerli prasa yaprağı, iki bardak ince mısır unu veya buna denk
buğday unu'da olabilir, bir tas tuzlu hamsi, bir
yumurta büyüklüğünde içyağı. Kızartma için zeytinyağı yoksa tereyağı.
Yapılışı: Hamsiler önceden suya konarak ayıklanır, kılçıklarından temizlenir,
hamsi, un, kıyılmış pazı ile soğan içyağı ile karıştırılarak ekmek hamuru gibi
hafifçe yoğrulur, tuzu kontrol edilir. Yumurta katılırsa daha iyi olur. Bir
santim kalınliğında veya daha ince yayılarak tavada kızartılir. Çığırta hamuruna köfte biçimi verilerek de
kızartılabilir.
HAMSİLİ PİLAV

Hamsili plavın ilk şekli "Hamsili Rasti" yemeğidir. Korkoto, azmiktarda pazı veya prasa
yaprağı, kılçığı alınmış tuzlanmış hamsi ile birlikte karış tınhr,
yağı konarak kazanda plav gibi ve plav
kıvamına gelinceye kadar piş irilir. Hazırlanan malzeme tepsiye konarak pleki veya kuziııada piş
irilebilir.
Hanısili Plavın Malzemesi:
Bir kilo veya bir tas hamsi. (Taze veya tuzlu hamsi olabilir), dört bardak
pirinç, Uç baş soğan, bir avuç nane, Bir buçuk bardak zeytinyağı veya tereyağı.
Yapılışı: Hamsi tuzlu ise suya konur ve tuzu alınır. Taze veya tuzlu olsun önce
hamsilerin kılçildan tenıizlenir.
Pirinç yıkamp tenıizlenir,
hamsi hariç, diğer hazırlannıış malzeme ile karış tınlır, iki bardak pirinc üç
bardak su hesabıyla suyu konur. Tepsiye bir sıra hamsi dizildikten sonra
üzerine hazırlanmış malzeme konur ve en üstünede bir
sıra daha hamsi dizilir. Tepsi plekide veya fırında
pişirilir. Sıcak veya soğuk olark salatalık veya
ayranla yenir.
Bu gün hamsi pilavı baharat, maydonoz , kuş üzümü ile zenginleştirilmektedir. Hamsili pilava, kuş başı doğranmış pateteste
konabilir. Genellikle hamsili plav yapılınca başka
yemek yapmaya gerek görülmez.
PLEKIDE VEYA KIREMİTİE HAMSİ
Yapılışı: Taze hamsi başları kesilerek temizlenir ve tuzlanır. Bir oluklu
kiremit alınarak üzerine kumar yaprağı veya lahana yaprağı serilir. Temizlenmiş
hamsi yaprağm üzerine dizilir, üzeri aynı tür
yaprakla örtülür ve en üstte bir oluklu kiremit daha konarak ocağa veya ateşe
sürülür ve üzerine közler çekilerek pişirilir. Kiremit yerine pleki de kullanılabilir. Kiremite
dizilen hamsiler plekiye dizilir, üzeri sacla
örtülerek üzerine ateş yakilır ve pişirilir.
HAMSİ KÖFTESİ
Tarifi Çamlıhemşin'den alınmıştır.
Malzemeler: Bir kilo tuzlu hamsi, dört dilim bayat ekmek, üç yumurta, yarım su
bardağı mısır unu, karabiber, maydonoz, tuz ve yağ.
Yapılışı: Tuzlu hamsi akşamdan suya konarak tuzu alınır. Kılçığı temizlenek ince ince doğranır.
Bayat ekmek hamsilerin üzerine ovulur. Karabiber, yumurta tuz konarak maydanozla
birlikte iyice karıştırılıp yoğrulur. Ceviz büyüklüğüne getirilerek tavada
kızartılır.
UNLU TAVA YEMEKLERİ
MUHLAMA
Malzemeler: Üç
tahta kaşığı mısır unu, üç kaşık tereyağı, bir kase
tel veren peynir, İlik SU ve tuz.
Yapılış ı: Bakır bir tavada tereyağı eritilir. Mısır unu konulup penbeleş inceye kadar kavrulur. Tavaya ilik su ve peynir
ilave edilir. Peynirin tuzuna göre tuzu ayarlanır. Hafİf
ateşte karıştırılarak yağını üzerine verinceye kadar pişirilir.
Muhlama tel veren peynirle yapılabileceği gibi hertürlü peynirle veya minci ile
de yapılabilir. Peynir ve minci sade olarak da yağda
pişirilebilir. (Buna pişirmek yerine ısıtmak demek daha doğru olur). Yağda sade
olarak pişirilen peynire peynir muhlaması, yağda sade
olarak pişirilen minciye de minci
muhlaması denir.
Hemşin yöresinde bir miktar kaymak alınarak tavaya konur, ateş üzerinde
kaynatılır, içerisine yavaş yavaş mısır unu ilave
edilir. Daha sonra bir miktarda ince ince doğranmış
köy peyniri konmak suretiyle sıcak olarak servis yapılır. Bu muhlama şekline adı geçen yöremizde "kaymak muhlaması' denmektedir.
HOŞMER
Malzemeleri: Bir litre kaymaklı süt, bir kase köy
peyniri, üç tahta kaşığı mısır unu, yeterince tuz.
Yapılışı: Kaymaklı taze süt süzgeçle süzülerek bir tavaya boşaltılır. Tava
ateşe konarak kaynatılmaya bırakılır. Elenmiş mısır unu, kaynayan süte yavaş yavaş ve karıştırılarak ilave edilir. Normal kıvama gelince
ince doğranmış köy peyniri ve tuz konur. Peynirin hoşmer
içine erimesiyle birlikte sıcak servis yapılır.
Hemşin yöresinde kaymağı alınmış süt içeresine mısır
unu karıştırılarak yapılan tava işine "Kotniyar"
denmektedir. Kotniyara peynir konmaz.
Hoşmer, muhlama gibi yenir
ve yerken yağ tavada göllenir.
HAŞIL
Değişik şekillerde yapılan haşılın Salaha Bölgesinden aldığımız bir tarih
aşağıda verilmiştir.
Haşıl, kavut unuyla yapılır. Kavut unu; kavrulmuş kabak çekirdeği, kavrulmuş balli lobya (soya fasulyesi) ve
kavrulmuş mısırın değirmende öğütülmesi ile elde edilen bir undur. Tavaya yeter
miktarda su ve yeter miktarda kavut unu konarak pişirilirken sürekli
karıştırılır. Bir miktar tuz ilave edilir. Pişme işi tamamlanırken yemek de
ekmek hamuru kıvamma yaklaşır.
Dikkat edilirse, haşıl yağsız olarak pişirilmektedir. Fakat,
yağla yenir.
Haşıl sıcak olarak sofraya almmakta ve ortasına bir
kaşık tereyağı konularak
yenmektedir. Haş ila kaşık salan kişi, kaşığmı haşılin ortasındaki
tereyağına bandırır.
Ortadaki yağ bitince aynı yere yoğurt dökülür ve yemeye devam edilir. Haş il
hangi tavada pişmişse o tava ile sofraya gelir ve servis yapılmaz.
Ikizdere'den aldığınıız bir
örnek de şöyle:
Malzemeleri: Mısır unu, tereyağı, su, süt veya yoğurt.
Hazırlanışı: Mısır unu suya karıştırılarak pişirilir. İyice pişen bu karışıma
bol miktarda tereyağı kanştırılır, pişimıe işine devam edilir. Çok katı bir kıvama gelen yemek
bir miktar soğumaya bırakılır. Birazcık soğuduktan sonra üzerine süt veya
yoğurt dökülerek yenir.
ÇUMUR
Malzemeler: Sıcak mısır ekmeği, tereyağı ve mıncı.
Hazırlanışı: Sıcak mısır ekmeğinin içi yayvan bir kap içersine boşaltılır.
İçersine bol miktarda tereyağı ve tuzlu minci (Lor)
katılarak karıştırılır. Mısır
ekmeğinin sıcağında yağ, ekmeğe ve minciye sirayet
eder. Soğutulmadan yenir.
Sıcak ekmek bulunmadığı zamanlarda soğuk ekmek bir tavanm
içine ufaltilıp yağı ve mincisi
konur. Sonra hafif ateşte ısıtılarak yağın ekmeğe nufuz
etmesi sağlanır. Böylece leziz ve besleyici bir yiyecek elde edilmiş
PEKMEZLE YAPILAN UNLU YEMEKLER
Termoni Yemeğinin Malzemesi: Bir buçuk bardak
halli fasulye, bir buçuk bardak renkli fasulye, bir bardak buğday unu, bir
buçuk bardak armut pekmezi, bir çay bardağı şeker
Yapılışı: Balli fasulye dört bardak su ile biraz
pişirilir. Renkli fasulye dört bardak su ilavesiyle kazana konur ve ikisi
birlikte pişinceye kadar kaynatılır. Fasulyeler piş ince sekiz bardak su ilave
edilerek su kaynaymcaya kadar ısıtılır ve buğday unu sulandınlarak kazana ilave edilir. Bir miktar yeniden
kaynadıktan
sonra da pekmezi, şekeri ve tuzu konularak beş dakika daha pişirilir. Kaselere konarak ilik veya soğuk olarak yenebilir.
Bu yemek zenginleş tirilerek de yapılabilir. Bu
takdirde yemeğe bir buçuk bardak taze mısır, bir çay bardağı bulgur, bir çay
bardağı pirinç, bir avuç karalahana ilave edilir.
Armut pekmezi yerine üzüm pekmezi veya taze şıra da konabilir.
EKŞAŞİ
Malzemeler: Iki bardak renkli veya beyaz fasulye,
bir bardak buğday unu, bir buçuk bardak armut pekmezi, bir çay bardağı pirinç,
bir çay bardağı şeker.
Yapılışı: Fasulyeler dört baıtlak su ile birlikte
pişirilir. Fasulyeler piş ince sekiz bardak su ilave edilerek ve yeniden
kaynatılarak pirinci konur, buğday unu sulandınlarak
kazana ilave edilir. Yeniden kanatılarak pekmezi, şekeri,
ve tuzu konur ve yeniden beş dakika karıştırılarak piş irilir. Kaselere boşaltılarak yenir.
PEKMEZLİ ASUDE
Yapılışı: Bir kaşık tereyağı orta bir tavada eritilir, bir başka kapta bir
su bardağı pekmez ılık su ile açılarak tavada erimiş yağa ilave edilir. Bu
şerbet üzerine bir elle yavaş yavaş mısır unu
dökerken diğer elle bu un, bir tahta kaşıkla sürekli karıştırılır. Muhlama kıvamına gelinciye kadar bu işlem sürdürülür.
Çok az bir tuz ilave edilerek servis yapılır.
BÖREK VE HAMUR İŞİ TATLILAR
LAZ BÖREĞİ
Malzemeler: Beş yumurta, yedi su
bardağı süt, beş kaşık tereyağı, bir buçuk su bardağı şeker, bir buçuk kahve
fincanı nişasta, bir buçuk kahve fincanı pirinç unu, alabildiği kadar buğday
unu, tuz.
Yapılışı: Bir kase su, iki kaşık tereyağı, bir yumurta
sarısı, az tuz, bir iki damla zeytinyağı ve alabildiğince un katılarak yoğrulur
ve ondört parçaya bölünür. Bu ondört
parça ile laz böreğinin on dört yufkası açılır.
Yapraklar arasına konacak muhallebinirı yapılışı: Süt
ve şeker kaynatildıktan sonra az tuz konur, ayrı bir
kapta pirinç unu veya nişasta, dört yumurta sarısı, bir bardak soğuk su ile
iyice çırpılır, kaynayan süte karıştırılarak ilave edilir. Piştikten sonra bir
tutam karabiber serpilir.
Yedi hamur tek tek açılır ve her bir yaprağına
tereyağı sürülerek tepsiye dizilir, üzerine önceden hazırlanmış olan muhallebi
soğuk olarak dökülür. Geriye kalan yedi hamurda tek tek
açılarak ve tereyağı süıiilerek muhallebinin üzerine
dizilir. Arzu edilen şekilde kesilir, üzerine tereyağı gezdirilerek fırına
verilir.
Bir buçuk bardak şeker, bir bardak su ile hazırlanan ilik şurup, fırından çıkan
böreğin üzerine dökülür. Fındık veya cevizle süslendikten sonra ılık olarak
servis yapılır.
ENIŞTE LOKUMU
Eskiden kaynanaların damatlan için yaptıkları ve kızlarını her ziyaretlerinde
bir bohça yapıp damat evine gönderdikleri yüksek kalorili bir pasta türüdür. Çokca yapılan bu lokunılar, gelin
tarafmdan koca evi halkına birer ikişer dağıtırdı ve
bir ihtimal utanıp da yiyemediği zamanlarda odasında gizlice yerdi.
Malzemeler: Uç su bardağı tereyağı (Margaıin de
olabilir), üç su bardağı yoğurt, altı su bardağı şeker, üç yumurta, yarım limon
suyu, yanm çorba kaşığı kaıbonat,
alabildiğince buğday unu ve tuz
Yapıhşı: Şeker, yumurta ve yoğurt bir kap içine
konur, şeker eriyinceye kadar çnpilır. Şeker yağ
içine erimediğinden eritilmiş ilik yağ bu karış ima sonradan ilave edilir.
Diğer yanda yarım limon suyuna karbonat katıp karıştırarak yağh
karış ima katılır ve alabildiğince un konarak kulak memesi yumuşaklığında bir
hamur yapılır. Hamur on dakika dinlendirilir. Bu hamurdan iki yumurta
büyüklüğünde parçalar alınarak avuç arasında yuvarlayıp uzatilarak
lokum şekli verilir. Yağlanmış tepsiye birer parmak ara ile yerleştirilir,
üzerine bıçakla (Z) şeklinde kesikler atarak şekillendirilir. Plekide ekmek pişirir gibi üzerine sac örtülerek veya kuzinada orta hararette pişirilir.
KABAK SUTLACI
Malzemeler: Ortaboy
bir taze siyah kabak, bir buçuk kilo süt, bir su bardağı şeker, tuz.
Yapılışı: Kabak parçalara bölünüp kabukları soyulur, küçük küçük
doğranıp suyla pişirilir. Kepçe ile iyice ezilerek süt, şeker ve tuz ilave
edilir, on dakika kadar pişirilir, sahanlara veya taslara boşaltılarak soğuk
veya sıcak yenebilir.
PEKMEZLI KABAK
Büyük pekmez tavasmda
pekmez yapılacak şıra satlerce kaynatılır, bu-harlaş
arak ş ıra siner ve tatlanmaya baş lar. Artık pekmez
olması ıçın yarım saat kadar bir zaman kalmış tır. işte o zaman daha önce beyaz tatlı kabağmdan
hazırlanmış olan kabak felileıi (Uzunluğuna kesilmiş
bir kabağm ikiye üçe ayrılmış panalan)
pekmez tavasına atılır. Kabaldar tatlilaşmakta
olan şıra ile birlikte pış er, giderek kahve rengi bir renk alarak tadlaş
ir. Uzun saplı bir süzgeçle pekmez tavasmdan
toplanır. Sıcak veya soğuk olarak yenebilirler.
PEPEÇURA
Malzemeler: Uç kilo siyah kokulu
üzüm, bir su bardağı mısır unu, tuz. Az bir miktar buğday unu katılması iyi
olur.
Yapılışı:Üzümler ezilir, şırası alınır. Gerekirse
üzümlerin posası az bir suda pişirilerek posada kalan öz de alnmış
olur. Bir kazana koyduğumuz ve kaynar hale getirdiğimiz üzüm suyuna un, yavaş yavaş yedirilir, gerekirse şeker ilave edilir. Muhallebi
kıvamına gelinceye kadar pişirilir. Sahanlara taslara konup soguk
olarak ikram edilir. Bir kaç gün hatta daha fazla bekletmek daha makbuldur. Küflenmeye başlamış olmak bekleme süresini
belirler.
Pepeçura, pekmez için hazırlanan şımdan
bir miktar ayrılarak da yapılabilir.